مقاله تاریخچه قدیم شیراز در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله تاریخچه قدیم شیراز در word دارای 32 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله تاریخچه قدیم شیراز در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي مقاله تاریخچه قدیم شیراز در word،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن مقاله تاریخچه قدیم شیراز در word :

بخشی از فهرست مقاله تاریخچه قدیم شیراز در word

مقدمه و معرفی
تاریخچه قدیم شیراز 1
شیراز شهری خیال انگیز 6
ویژگیهای اقلیمی شیراز 10
ویژگیهای طبیعی و جمعیتی استان
ویژگیهای طبیعی 14
موقعیت، حدود و وسعت 14
هوا‏شناسی و اقلیم 14
منابع طبیعی 15
جمعیت،‌ مهاجرت و اشتغال
حجم و نرخ رشد جمعیت 16
مهاجرت 17
اشتغال 17
امید به زندگی 20
جداول
جدول شماره‏ی 1- وضعیت استان از نظر آخرین تقسیمات کشوری در سال 1379 20
جدول شماره‏ی 2- مقایسه تحول حجم و نرخ رشد جمعیت استان فارس با کل کشور 21
جدول شماره‏ی 3- امید به زندگی در بدو تولد و شاخص امید به زندگی استان فارس و کشور 21

شهری دل انگیز وزیبا ، در کنار بزرگترین و با شکوه ترین پایتخت شرق باستان ، پس از دودمانهای هخامنشی و ساسانی پیوسته وارث و نگاهدارنده فرهنگ و تمدن ایران باستان و زادگاه و جایگاها بسیاری از دلاوران و برزگان دین و دانش و هنر و حکمت و عرفان بوده است و به نوبه خود سهم بزرگی در نگاهداری فرهنگ و هنر و فضل و آداب باستانی ایران دارد و پیشینه اش خیلی بیشتر از آنست که تاریخ نویسان پس از اسلام نوشته اند.
تا بیش از کاوشهای گروه کاوشگران موزه مترو پلتین در ویرانهای قصر ابونصر (مشرق شیراز ) در سال 1312 خورشیدی و پیدایش خشت نوشته های گلی بسال 1314 در خزانه و دبیر خانه تخت جمشید که ده سال بعد توسط ژرژ کامرون دانشمن و خاور شناس آمریکایی ترجمه گردید و نام شیراز در چند خشت نوشته آن دیده شده بسیاری از تاریخ نویسان بعد از اسلام چون یعقوبی درکتاب البلدان وابن فرداد در کتاب المسالک و الممالک و ابن حوقل درالمسالک و الممالک و ابوالسحاق محمد اصطخری و مسعودی در کتاب التنبیه والشراف و مقدیسی در احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم وابن بلخی در فارس نامه وصاحب مجمل التواریخ و القصص و شیخ سعید ابوالخیر و حافظ و مورخ قرن نهم هجری معاصر سلطان شاهرخ تیموری و دیگر مورخان احداث شیراز را به محمد بن یوسف ثقفی فرماندارپارس از سوی حجابن یوسف ثقفی که عامل خلیفه اموی در عراق بود نسبت داده اند.

نخستین و مقدم ترین مورخی که این موضوع را یاد آورد شده ابن قتیبه دینوری در گذشته سال 276 هجری در کتاب عیون الاخبار است مفاداین نوشته ها چنین است: محمد بن یوسف ثقفی فرماندار فارس بود و جایگاهش درشهر باستانی و بزرگ استخر هشت کیلو متری تخت جمشید کنار چپ راه بین شیراز و اصفهان بوده شهری که از زمان هخامنشی ها تا پایان دولت ساسانی در شمار شهرهای بزرگ و باستانی ایران شمرده میشد بویژه آنکه زادگاه شهریاران ساسانی ونیاکان نامدار آنها بوده است . وی شبی در خواب میبیند که گروهی از فرشتگان بر زمین فرود آمدند وبه تسبیح وتهلیل پرداختند و برخاک آن سرزمین چون تربت پاکی بوسه دادند و به دیده و سرنهادند و محمد را فرمان دادند که در آن سرزمین شهری بسازد محمد تا دیده از خواب گشود از رویای خود در شگفت شد و بی درنگ بسوی سرزمینی که در خواب دیده بود شتافت . و آنجا را بهمان جور که در عالم رویا دیده بود یافت . سپس بیاد فرشتگان افتاد و عزم کرد شهری در آن سرزمین که جای کنونی شیراز باشد بنا کند.
این بود مفاد نوشته مورخین اسلامی درباره پدید آمدن شیراز لیکن پیدایش خشت نوشته های میخی تخت جمشید و خواندن واژه شیراز (شی رازی ایش) در چند خشت نوشته نمایانیده که عمر شیراز صدها سال پیش از پیدایش اسلام و به زمان هخامنش وبلکه دورتر تا دروان پیش از تاریخ ایران میرسد واین شهر طرب انگیز که دارای بدایع هنری چشمگیری است و بزرگان دانش وادب بسیاری به جهان دانش عرضه کرده است در دوران درخشان هخامنشی فروشکوهی داشته و درک دروان بزرگی های آنها را نیز نموده و روزگارانی به مقدمه جهان گشایان عصر ساساسانی مفتخر و مباهی بوده است واگر شاید به زبان می آمد و روزی رازهای نهفته را آشکار میساخت، معلوم میداشت که چه سرگذشتهای شیرین و تلخی از رویدادهای پر فراز و نشیب هزاره ها و سده های گذشته در سینه خود نهان دارد که تاریخ توانای ضبط هزار یک آن نگردیده است : منتها این شهر در زمان اسلام گسترش یافت و مرکزیت استخر بدآنجا منتقل گردید و فرماندار درنشین پارس شد.
یکی دیگر از مدارک و شواهدی که سابقه شیراز را بزمان هخامنشی وبلکه بیشتر می رساند وجود چاه ژرف دهنه دار در کوه سعدی است بنام چاه قلع پهندژ (چاه قلعه بندر ) همانند چاههایی که هخامنشیان یکی درتخت جمشید و سه دیگر در دامنه کوه رحمت کنار راه شیراز – تهران ( برابر چشمه علی آباد ) در کنار کوه کنده اند. گودی این چاه 102 متر واندازه دهنه آن 4*4 متر معلوم است که این پنج دهنه چاه و جاه های همانند آنها که در سایر کوه های فارس موجود میباشد و تاکنون از دیده گان پنهان مانده همه برای یک منظور ساخته شده واگر تاریخ کنده شدن آنها به پیش از هخامنشیان نرسد بطور تحقیق به زمان هخامنشیان مربوط میشود. بنابراین شهر شیراز در زمان هخامنشیان وجود داشته منتها نه به گسترش واهمیتی که بعد از اسلام و پس از ویرانی شهر اتسخر پیدا کرد و چه بسا بزمانی مربوط میشود که تاریخ آن هنوز بر ما نادانسته و پیش از آن چه ما از روی آثار پیدا شده و نوشته های میخی تصور کرده ایم ، پیشینه دارد.
در قرن چهارم شهر شیراز قریب به یک فرسنگ وسعت داشت و دارای بازراهای تنگ ولی پر جمعیت بود وهشت دروازه داشت به این شرح :
1- دروازه اصطخر
2- دروازه شوشتر
3- دروازه بند آتسانه
4- دروازه غسان
5- دروازه سلم
6- دروازه کوار
7- دروازه مندرود
8- دروازه فهندز
در سال 1850 میلادی ( 1266 ه. ق) در زمان محمد شاه قاجار سروان پرسکوریاکف از سپاه نقشه برداری روس و نوگرانویچ افسرهمان واحد تحت سرپرستی سرهنگ چریکف نقشه تفضیلی شهر شیراز را در مقیاس یک اینج ( 54/2 س ) به 100 ساژین ( 4/213 متر ) ترسیم می کند که اندازه آن 102* 92 سانتی متر بوده و زبان آن روسی ، در این زمان شیراز به 9 محله تقسیم می شود.
1- محله میدان شاه 2- درمحله شاهزاده (در شازده ) 3- محله سنگ سیاه 4- محله سرباغ عریب 5- محله سر دزک 6- محله لب آب 7- مله بالا کفت
8- محله عثمان بک 9- محله بازدر ملک
در هر حدود 10 هزار خانه وجود دارد که از 200 خانه متعلق به یهودی ها است. تعداد سکنه در شهر تا 50 هزار نفر گفته می شود ه 30 نفر از آنها ارمنی یک هزار نفر یهودی و 1200 نفر نظامی هستند.
بر اساس این نقشه بافت شهر شیراز با باروهای دفاعی محدود و دارای برج های نظامی بوده که با آنها شهر تقویت می شده است.
نوع ساختمان و نوع تصرف:
مسکن مردم شیراز و حوزه آن را اداره آمار طبق سر شماری سال 35 بصورت گزارش و نمودار شرح داده است:
تقریباً 62 در صد از واحدهای مسکونی در حوزه سرشماری شیراز و همچنین 86 درصد از واحدهای مسکونی در شهر شیراز از خشت بنا شده 17 در صد از خانه های حوزه سر شماری شیراز و 46 در صد راز خانه های شهر شیراز از آجر تنهاساخته شده بود. مصالح عمده ای که در 32 در صد از واحدهای مسکونی حوزه سر شمار و 78 درصد از واحدهای مسکونی شهر شیراز بکار رفته بود از مخلوط آجر و خشت بود، بیست ویک درصد از واحدهای حوزه سرشماری و 2 درصد از واحدهای مسکونی در شهر شیراز از گل ساخته شده بود. نسبت کم باقیمانده از مصالح دیگر ساخته شده بود. پنجاه و نه درصد ساکنین حوزه سرشماری اظهار کرده بودند که مالک منزل مسکونی خودهستند و 18 در صد اظهار کرده بودند که در منزل اجاره ای ساکن می باشند و 22 در صد اظهار کرده بودند که درمنازلی سکونت دراند که متعلق به خودشان نیست و درعین حال هم اجاره نمی پردازند . سی هشت درصد از خانوادهای شیراز اجراه نشین بودند در صورتیکه در بقیه حوزه سر شماری فقط 4 درصد از منازل اجاره ای زندیگی میکردند . درحوزه سرشماری شیراز لیست مالکین ساکن خانه های خشتی بیش از نسبت مالکین ساکن در انواع دیگر واحدهای مسکونی بود. در شهر شیراز 45 در صد و در بقیه نقاط حوزه سر شماری 74 درصد منازل که از خشت ساخته شده بود بوسیله خود مالک اشغال شده بود.
شیراز شهری خیال انگیز :
در افسانه ها آمده است که شیراز فرزند تهمورس (از پادشاهان سلسله پیشدادیان) شهر شیراز را تأسیس کرد و نام خود را بدان بخشید. به روایتی دیگر، نام این دیار، شهرراز بوده که به اختصار شهر از و شیراز خوانده شده است.
در حالی که بر اساس تحقیقات تدسکو شیراز به معنای مرکز انگور خوب است، ابن حوقل، جغرافی دان مسلمان قرن چهارم هجری، علت نامگذاری شیراز شباهت این سرزمین به اندرون شیر می داند، چرا که به قول او عموما خواربار نواحی دیگر بدانجا حمل می شد و از آنجا چیزی به جایی نمی بردند. و بالاخره بنا به نوشته کتاب صورالاقالیم، از جهت وجود دام های بسیار در دشت شیراز، آنجا را شیرساز نامیده اند.
باری، بیش از هر چیز نام زیبا و سحرانگیز شیراز که واژه ای فارسی است، بهترین گواه بر این باور است که برخلاف پندار پاره ای از جغرافی دانان مسلمان، تأسیس این شهر به قرن ها قبل از ورود اسلام به ایران باز می گردد، شیراز، هم اکنون نیز در محل تقاطع مهمترین راه های ارتباطی شمال به جنوب و شرق به غرب کشور است و این موقعیت در ادوار قبل از اسلام شاخص تر بوده، چرا که در عهد هخامنشیان، شیراز بر سر راه شوش (پایتخت هخامنشی) به تخت جمشید و پاسارگاد بوده و در عهد ساسانیان راه ارتباطی شهرهای بسیار مهمی چون بیشابور و گور با استخر، از جلگه شیراز می گذشت. در نتیجه مسلم است که چنین محل حاصلخیز و خوش آب و هوایی که در تقاطع مسیرهای مهمی که برشمرده شد، قرار داشته، هرگز خالی از آبادی و سکنه نبوده است. وجود آثار قدیمی مانند قصر ابونصر در حوالی شیراز که قدمت آن به دوره اشکانیان می رسد و نقوش برجسته برم دلک، (در چندکیلومتری شرق قصر ابونصر) که از آثار دوره ساسانی است و قلعه بزرگ بندر (فهندر، پهندر، قهندز، کهندژ) در سمت شرق تنگ سعدی و چند نقش برجسته در دهکده گویم در چهار فرسنگی شمال غرب شیراز و همچنین پیدا شدن سکه هایی در ضمن حفاری های قصر ابونصر، که بر آنها با خط پهلوی نام شیراز نقش بسته است، جملگی بر وجود شهر یا بلوکی به نام شیراز، در همین محل در دوران قبل از اسلام دلالت دارد.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

مقاله تاریخ چیست؟ در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله تاریخ چیست؟ در word دارای 20 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله تاریخ چیست؟ در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي مقاله تاریخ چیست؟ در word،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن مقاله تاریخ چیست؟ در word :

تاریخ عبارت است از سرگذشت یا سلسله اعمال,وقایع ,حوادث قایل ذکر که درروند جامعه تاثیر نسبتا مهمی داشته باشدو به ترتیب سازمان تنظیم شده باشد.

براین اساس تاریخ بر دو نوع است:

 

1- تاریخ توصیفی                    2- تاریخ تحلیلی

 

تاریخ توصیفی:تاریخی است که صرفا به بیان و توصیف رویداد ها می پردازد وکاری به علت و ریشه یابی این رویدادها کاری ندارد

 

تاریخ تحلیلی:علاوه بر توصیف رویدادها به ریشه یابی وعلت پدیدار شدن علتها می پردازد.بدیهی است این نوع تاریخ مفید تر از نوع توصیفی وبه ان علم تاریخ می گویند.

 

                                )چیست؟Educationآموزش وپرورش یا تعلیم (

 

آموزش که در مقابل کلمه عربی تعلیم قرار دارد به معنای یاد دادن ویاد گرفتن یک دانش یا یک مهارت است و پرورش به معنی رشد وجهت دادن به شخصیت انسان است در مواردی در آموختن پرورش نیز وجود داردمثلا آموختن یک مطلب باعث می شود تا فرد  یادگیرنده احساس رضایت کند و اعتماد به نفس پیدا کند که این جنبه تربیتی است . به علت نزدیک بودن این دو    educationمفهوم در انگلیسی و فرانسه برای آنها یک کلمه وجود دارد.

 

 

تعریف آموزش و پروش

 

آموزش و پروش یک مفهوم اجتماعی است وبدین جهت متناسب بازمان ومکان و افرادی که با آن سر وکار دارند تعاریف گوناگونی دارد

زیرا علوم اجتماعی و علوم انسانی بسیار وسیع و گسترده هستند و بدین جهت یافته های آنها کلیت همه جایی و همه زمانی ندارند وقابل انعطاف می باشد .

جامعه شناسان آموزش وپرورش را وسیله ای برای اداره کنترل جامعه می دانند.

پستالوزی اهل سوییس که در قرون 18 و19 می زیسته ویک روانشناس بوده است می گوید آموزش وپرورش خوب عبارتست از رشد طبیعی  و تدریجی و هماهنگ تمام نیروها واستعدادهای بشری که در نهاد او موجود است.

مورخان تربیت را وسلیه ای برای نگهداری تمدن وفرهنگ جامعه می دانند .

یک تعریف کامل و مورد قبول کارشناسان تربیتی ازآن افلاطون است .او می گوید:تربیت خوب ان است که روح وبدن را از همه زیبایی ها کمالاتی که داردند بهره مند سازند.

 

فرهنگ و آموزش و پرورش

 

یکی از عوامل بسیار مهمی که در اموزش و پرورش تاثیر زیادی دارد ومتقابلا از آن تاثیر می پذیرد فرهنگ جامعه است .

بنابراین باید فرهنگ را خوب بشناسیم تا بدانیم که تاریخ آموزش وپرورش کشورها که قسمتی از فرهنگ جامعه است چگونه بر آموزش وپرورش آنها تاثیر گذاشته اند.

 

فرهنگ چیست؟

 

کلیه دستاوردهای بشر بعد از تولد که جنبه ارثی ژنتیکی ندارد اما قسمتی از ان جنبه ارثی اجتماعی دارد را فرهنگ گویند.

با این تعریف آداب ورسوم زبان دین حرفه ها وصنایع …….جزو فرهنگ جامعه هستند.

با این تعریف ما دو نوع فرهنگ داریم:

1-فرنگ مادی

2-فرهنگ معنوی

 

عناصر فرهنگ وتاثیر آنها در آموزش و پرورش و تاریخ آن

 

به عقده رالف لینتون استاد مردم شناسی دانشگاه کلمبیا نیویورک در جامعه پویا (جامعه ای که صنعت وارد آن شده است و فرهنگ آن متغیر است)سه گروه عنصر فرهنگی وجود دارد که عبارتند از :

1-عناصر عمومی

2-عنصر اختصاصی

3-عناصر اختراعی یا نو  یا انتخابی

ابولؤلؤ را چه کسی عزیز کرد؟

پیش‌درآمد: دوست نادیده، جناب آقای صادق صدق گو، یادداشت زیر را در رابطه با مباحث مرتبط با مراسم عُمرکُشان، ارسال کرده‌اند. با توجه به اینکه این مطلب، تنها بخش‌هایی از مقاله‌ی اصلی -منتشر شده در یکی از نشریات محلی کاشان- را شامل می‌شود، ناچار شدم در برخی جمله‌بندی‌ها دست ببرم تا گویایی مطلب مخدوش نگردد. از ایشان می‌خواهم در صورت امکان متن کامل و ویرایش‌شده‌ی این مقاله را برای اینجانب ارسال کنند. بدیهی‌ست این یادداشت، تنها بازگوکننده‌ی نظرات ایشان است.

مطلب زیر قسمتی از مقاله‌ی اینجانب به نام “از تشیع علوی تا تشیع صفوی” است که در ماهنامه‌ی طوبی (ماهنامه محلی کاشان که 4-3 سال است در ان مشغول هستم) در سال 82 چاپ شد که پس از آن، از سوی گروه‌های تندرو در کاشان مورد شماتت قرار گرفت و به دنبال آن تهدید به ضرب و شتم شدم. از آنجا که آن مطلب با یادداشت “تأملاتی درباره‌ی ریشه‌های مراسم عُمرکُشان” همخوانی داشت، بخش‌هایی از آن را جهت اطلاع تقدیم می‌کنم. لازم به توضیح است مراسم روز 9 ربیع در کاشان هر سال به دلیل وجود این گروه‌های تندرو و اعتقاد بر مدفون بودن ابولؤلؤ یا همان فیروز و به قول اینان مجاهد اکبر (کسی که عُمر را در محراب به ضرب شمشیر کشت) در شهر کاشان تا 10 روز بعد هم ادامه دارد. البته قبل از 9 ربیع به دلیل ایام جدید التأسیس محسنیه هرگونه شادی ممنوع است!!!

از تشیع علوی تا تشیع صفوی

[…]

3- بالا بردن ابولؤلؤ (فیروز) در حد یک امامزاده‌ی جلیل القدر: آیا در بزرگنمایی شخصی که برای اثبات اصل وجود داشتن و مسلمان بودن‌اش تا به حال سندی معتبر و تاریخی در هیچ کجا یافت نشده هدف خاصی دنبال می‌شود؟ از کجای تاریخ بر می‌آید که فیروز یک شیعه‌ی پاک‌باخته بوده که بر اساس اعتقاد دینی این کار را انجام داده است؟ نقل شده است که چون به شکایت ابولؤلؤ رسیدگی نشد او دست به این عمل زد. این روایت فقط در ناسخ التواریخ آمده است. در بحث تاریخ الخلفا هم نقل شده که گروهی می‌گویند فیروز ایرانی شیعه بوده و بعد از ارتکاب ترور به کاشان فرار کرده و در آنجا مرده و چون شیعه بوده برای او گنبد و بارگاه ساخته‌اند. ولی معلوم نیست این گروه کیستند؟! حتی در تاریخ اجتماعی کاشان نوشته مرحوم نراقی، از این هم بی‌سندتر گفته شده است.

[…]

6- وقتی در سوره انعام داریم: “حتی بر بت‌های مشرکین هم ناسزا نگویید” تا مبادا آنها هم از در مقابله به مثل برآیند و بدون علم به خدا و مقدسات مسلمین، ناسزا گویند، پرواضح است که اگر کسی به دیگری توهین کند خواه‌ناخواه دست آن “دیگری” را برای توهین بزرگتری باز گذاشته است. مگر جز این است که در جواب فرستادن لعن و نفرین و تحقیر بزرگان اهل سنت در برخی مجامع و جلسات و برگزاری جلساتی تحت عنوان تاجگذاری امام زمان(عج) و عید الزهرا(س) در 9 ربیع الاول در شهرمان، مدتی است در 21 رمضان که جهان شیعه، سیاه‌پوش امام عدالت و آزادگی است، عده‌ای از تندروهای اهل سنت به مراسم پایکوبی و سرور مشغول اند؟ آیا این گونه می‌خواهیم پیرو رهنمودهای حضرت امام باشیم؟ چگونه وقتی دولت و حکومت دم از وحدت اسلامی می‌زند و ملتش اینگونه عمل می‌کنند، دستگاه‌های مسؤول عکس‌العملی نشان نمی‌دهند؟ چگونه می‌خواهند عنوان ام‌القرای جهان اسلام را یدک بکشند؟

از صدر اسلام تا کنون دشمنان از راه‌های مختلف کوشیده‌اند با ایجاد اختلاف بین امت اسلامی و تشدید اختلافات داخلی حداکثر سو استفاده را ببرند و اسلام و مسلمانان را روزبه‌روز ضعیف‌تر کنند و متاسفانه همیشه افراد جامد و جاهل و متعصب که عمق قضایا را درک نمی‌کنند زمینه این هدف شوم را فراهم کرده و با برخوردهای تنگ‌نظرانه خود حتی نقاط اشتراک را هم زیر پا می‌گذارند. اینان با کینه‌توزی فرقه‌ای و مذهبی، زخم‌های چرکینی ایجاد کرده‌اند که به راحتی قابل علاج نیست و دست‌های آلوده هم در آلوده کردن این زخم‌ها همیشه در تلاش بوده‌اند.
 

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

مقاله قیمومیّت غربى ها بر اقلیّت هاى دینى عاملى در فروپاشى دولت عثمانى در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله قیمومیّت غربى ها بر اقلیّت هاى دینى عاملى در فروپاشى دولت عثمانى در word دارای 29 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله قیمومیّت غربى ها بر اقلیّت هاى دینى عاملى در فروپاشى دولت عثمانى در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه مقاله قیمومیّت غربى ها بر اقلیّت هاى دینى عاملى در فروپاشى دولت عثمانى در word

چکیده    4 نظام اقلیّت هاى دینى در دولت عثمانى    5 [اعطاى امتیازهاى تجارى به ایالت هاى ونیز و جنوا]    9 آغاز قیمومیّت    9 نتایج قیمومیّت    12 [فخرالدین معنى دوم و فرجام روابط او با اروپاییان]    13 نظام اقلیّت هاى دینى در خدمت دشمنان    16 منابع    

بخشی از منابع و مراجع پروژه مقاله قیمومیّت غربى ها بر اقلیّت هاى دینى عاملى در فروپاشى دولت عثمانى در word

2 کتابشناسى این اثر، چنین است: قیس جواد العزاوى، الدوله العثمانیه، قراءه جدیده لعوامل الانحطاط، چاپ اول: بیروت، دارالعلوم العربیه، 1414ق / 1994م

3 Louis Gadet , La Cite Musulmane : Vie sociale et Politiqe , (Paris : J.Vrin , 1981)

4 . Antoine Fattal , “Le statut Legal des non musul mans” en : pays d’Islam, (Beyrouth, Imprimerie Cath oliqcce , 1958)

5. محمدفرید بک محامى، تاریخ الدوله العلیه العثمانیه، ص 165

6 برات حورانى، الفکر العربى فى عصر النهضه، ص 53

7 کارل بروکلمان، تاریخ الشعوب الاسلامیه، ص 489

8 آندره میکال، الاسلام و حضارته، ص 340-341

9 عبدالعزیز شناوى، الدوله العثمانیه دوله اسلامیه مفترى علیها، ج 1، ص 105

10 آندره میکال، همان، ص 340

11 آلبرت حورانى، همان، ص 47

12 مسعود ظاهر، الجذور التاریخیه للمسأله الطائفیه اللبنانیه، ص 285

13 همان، ص 287

14 محمدفرید بک، همان، ص 31

15 عبدالعزیز سلیمان نوار، وثائق اساسیه من تاریخ لبنان ، ص 85-86 به نقل از

J.C.Hurewitz, Diplomacy in the Near and Middle East, London, March 1958, Vol.1, p

16. هنرى غیز، تعریف مارون عبود، ج 1، ص 102

17 ر.ک: لونغریغ، سوریه و لبنان تحت الانتداب الفرنسى، ترجمه بیار عقل، ص 58، هم چنین ر.ک: محمد مخزوم، ازمه الفکر و مشکلات السلطه الیاسیه فى المشرق العربى فى عصر النهضه، ص 23

18 در این جا منظور فصل دوم از متن اصلى کتاب (عربى) است. (مترجم)

19 ر.ک: احمد صفوى، لبنان فى عهد الامیر فخرالدین المعنى الثانىبه کوشش اسد رستم و افرام بستانى و هم چنین ر.ک: بازیلى، سوریه و لبنان و فلسطین تحت الحکم الترکى، ص 48

چکیده

نوشتار حاضر، ترجمه فصلى از کتاب «الدوله العثمانیه، قراءه جدیده لعوامل الانحطاط» نوشته دکتر قیس جواد العزاوى است.2 او، دکترى خود را با رتبه عالى در حوزه مطالعات عثمانى از دانشگاه سوربن فرانسه در سال 1993،م دریافت کرده است. او سردبیر نشریه دراسات شرقیه است و تاکنون، از وى چندین کتاب و مقاله در زمینه مطالعات دولت عثمانى چاپ و منتشر شده است

در شماره چهارم از فصلنامه حاضر، مقاله اى عنوان «دولت عثمانى و امتیازدهى به اروپایى ها;» انتشار یافت که بخشى از مقدمه و فصل نخست از کتاب مزبور، ترجمه آقاى على غلامى دهقى بود

در این نوشتار، ترجمه فصلى دیگر از کتاب یاد شده تقدیم مى شود که در واقع، بیانگر یکى از عوامل مهم انحطاط و فروپاشى دولت عثمانى است. در این نوشتار، روشن مى شود که دولت عثمانى با عدم دوراندیشى و با بى توجهى به جوانب مختلف امور، قیمومیّت و سرپرستى اقلیّت هاى دینى مستقر در قلمرو خود را به دولت هاى اروپایى سپرد، و آنان با استفاده از فرصت به دست آمده، در پیکره قلمرو عثمانى نفوذ کردند، و سپس نفوذ خود را در ابعاد سیاسى، اجتماعى و فرهنگى بسط دادند. بدین سان، با اقدامى که آغاز آن به دست خود دولت عثمانى بود، یکى از عوامل مهم فروپاشى آن دولت رقم خورد

کلید واژگان: دولـت عثمانى، اقلیّت هاى دینى، قیمومیّت، دولت هاى اروپـایى، فروپاشى دولت عثمانى.

نظام اقلیّت هاى دینى در دولت عثمانى

در این نوشتار، راجع به موضع اسلام درباره اهل ذمه یا اهل کتاب بحث نمى کنیم. اصول و مبانى اسلام دراین باره، در قرآن کریم و سخنان ارزش مند پیامبر(صلى الله علیه وآله) و نیز در روش مسلمانان که در همه مذاهب اسلامى معین است، روشن شده است. هم چنین به دو پیمان نامه، یکى واقع میان رسول اکرم(صلى الله علیه وآله) و یهودیان، و دیگرى میان او و مسیحیان نجران نمى پردازیم، زیرا برخى از خاور شناسان مانند لوید گارید،3 و شمارى از مسیحیان عرب، همچون آنتونى فتال4در پژوهش درباره آزادى هاى اهل ذمه در دولت اسلامى، آن دو پیمان نامه را بررسى کرده اند

در این نوشتار، نظام اقلیت هاى دینى را در دولت عثمانى بررسى خواهیم کرد، و آن نظام بر اصول اسلامى براساس مذهب حنفى مبتنى بوده است. در این بررسى به عصر سلطان محمد فاتح (1451-1481م) روى مى کنیم و او کسى است که آرنولد توین بى، مورخ انگلیسى وى را عامل اصلى در باقى ماندن دولت هاى اروپایى بر آیین هاى مسیحى و یهودى به شمار مى آورد. واین در دورانى بود که آنان در برابر دولت عثمانى سر فرود آورده بودند. در آن دوران اگر سلطان محمد فاتح همان رفتار اسپانیایى ها را با مسلمانان و یهودیان پس از سقوط غرناطه در پیش مى گرفت، دیگر مناطقى همچون یونان، صربستان، یوگسلاوى، بلغارستان، رومانى، جزیره کریمه، شرق اتریش و جنوب لهستان، سرزمین هایى اسلامى بودند و در آن ها اثرى از اهل کتاب یافت نمى شد. اما حاکمان عثمانى که به نام اسلام حکومت مى کردند، از اجراى هر چیزى جُز شریعت سمحه اسلام اجتناب ورزیدند و برهمین اساس، همه خداپرستان و پیروان ادیان اسلامى را به رسمیت پذیرفتند

تعامل میان دولت عثمانى با مسیحیان و یهودیان، پس از فتح قسطنطنیه به شکلى گسترده آغاز شد. پس از آن فتح، مقرراتى معین شد و به شکل نظامى کامل در سراسر ولایت هاى عثمانى در تمام دوره هاى برپایى آن دولت به اجرا در آمد. با توجه به اهمیت آغاز اجراى نظام اقلیت هاى دینى یاد شده به وسیله عثمانى ها، به حادثه تاریخى فتح قسطنطنیه روى مى آوریم و گزارش هاى برجسته ترین مورخان درباره آن حادثه را ارائه مى کنیم

سلطان محمد فاتح در 29 مى1453 وارد قسطنطنیه شد و فرمان هایى را مبنى بر منع هرگونه تعدّى و ایجاد اختلال در امنیت عمومى صادر کرد. سپس از کلیساى ایاصوفیا بازدید کرد و فرمان داد تا در آن جا براى اقامه نماز، آشکارا اذان گفته شود، و آن مکان را مسجد جامع مسلمانان قرارداد. پس از اتمام فتح بدین شکل، او در همه جا اعلام کرد که با برپایى شعایر دینى مسیحیان برخورد نمى کند و چنین مى پذیرد که نیمى از کلیساهاى مسیحیان به خود آنان واگذار شود و نیم دیگر به مساجد مسلمانان تبدیل شود. سپس سلطان محمد فاتح، روحانیان مسیحى را گرد آورد تا از میان خود، اسقف بزرگ برگزینند، و آنان جورج سکولاریوس را برگزیدند. سلطان این انتخاب را تأیید کرد و جورج سکولاریوس را رئیس رومیان مسیحى قرارداد و به مناسبت این انتخاب، جشنى با شکوه و مفصل گرفت; شبیه آن چه در روزگار پادشاهان روم مسیحى براى اسقف هاى بزرگ بر پا مى شد. هم چنین محمد فاتح براى آن اسقف بزرگ از میان نیروهاى نظامى موسوم به ینى چرى، محافظانى قرار داد، و به او این حق را اعطا کرد که در همه اختلاف هاى مدنى و جنایى میان رومى هاى مسیحى به قضاوت بپردازد، و مجلسى متشکل از روحانیان بزرگ کلیسا معین کرد تا اسقف بزرگ را در امر قضاوت یارى کنند. در سایر ولایات عثمانى نیز به همین شکل قضاوت را به کشیشان واگذار کرد. در برابر اعطاى این امتیازها، سلطان محمد فاتح مسیحیان را به پرداخت خراج موظف کرد، البته روحانیان مسیحى را از آن معاف کرد

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

مقاله شناخت شهرستان شیروان در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله شناخت شهرستان شیروان در word دارای 77 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله شناخت شهرستان شیروان در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي مقاله شناخت شهرستان شیروان در word،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن مقاله شناخت شهرستان شیروان در word :

مو قعیت جغرافیایی شهرستان شیروان:
شهرستان شیروان یکی از شهرستان های استان خراسان شمالی است با پهنه ای حدود 2279 کیلو متر مربع،در مسیر شاهراه مشهد،گرگان ،تهران قرار دارد.
ازسمت شمال با جمهوری ترکمنستان
از خاور با شهرستان قوچان،از باختر با بجنورداز جنوب با شهرستان اسفراین مجاور است.
شیروان با ارتفاع 1060 متر از سطح دریا قرار دارد.
فاصله ی زمینی تا مشهد 188 کیلومتر،تا قوچان 60کیلومتر ،تا بجنورد 58 کیلومتر می باشد.
شهرستان شیروان در تقسیمات کشوری سال 85،دارای سه بخش مرکزی ،،سرحد،،قوشخانه است.بخش مرکزی به مرکزیت شیروان، سرحد به مرکزیت لوجلی وقوشخانه به مرکزیت ینگی قلعه علیا ست.
دارای دونقطه ی شهری بهنام شیروان ولوجلی ا ست،و8دهستان حومه ،زیارت، زوارم، سیوکانلو ،گلیان ،تکمران ،جیرستان ،ینگی قلعه علیا می باشد.

ویژگی های طبیعی:
الف: توپو گرافی
شهرستان شیروان کوهستانی می باشد .
ارتفاعات جنوب شهرستان که ادامه رشته کوههای البرز به سمت شرق می باشدودر این منطقه به نام الا داغ معروف هستند، جهت این ارتفاعات شمال غرب به جنوب شرق هستندوبلندترین نقطه ی ان شاه جهان به ارتفاع3032 می باشد.
-ارتفاعات شمال شهرستان که دارا ی جهت شمال شرق جنوب شرق هستند و بنام کپه داغ معروف می باشند.بلندترین نقطه ان کوههای کپه داغ با2965 متر وگلیل با2625متر هستند.
-دشت شیروان که به موازات کوههای شمالی جنوبی به وجود امده ومراکز عمده جمعیتی از جمله شیروان دران قرار دارد.
این دشت پست ترین منطقه شیروان با ارتفاع 1000 متر از سطح در یاست. وجهت ان شمال غرب جنوب شرق است.وضعیت ارتفاعات ودشت به نحوی است که ارتباط شرقی غربی مراکز به سهولت انجام می شود.وارتباط شمال جنوب ان مشکل است.
ساختمان پیچیده این کوهستانها طوری است که نفوذ در انها مشکل و حوادث تکنوتیک در انهامربوط به تداخل سیستمهای کوهستانی دراین ناحیه است که این قسمت از شمال خراسان را ناپایدار کرده وزلزله های مکرر شیروان قوچان ناشی از این پدیدهی طبیعی است.
ب-پوشش گیاهی:
پوشش گیاهی شهرستان اغلب به صورت استپ کوهستانی می باشد.فقط در کوههای سرداب سرانی در شمال شهرستان وکوههای جنوبی شهرستان بقایای جنگلهای گذشته را می توان مشاهده کرد،که امروزه مورد حفاظت قرار گرفته اند.همچنین منطقه حفاظت شده گلیل با مساحت 27هزار هکتار ،در 70کیلومتری شمال شهرستان شیروان ودر حد مرزیایران ترکمنستان قرار دارد.منطقه فوق از سال 50 تحت عنوان پارک ملی سرداب سرانی تحت حفاظت بوده است.
این منطقه دارای جنگلهای تنک ارس ،سرو کوهی ومراتع سرسبز است.دیگر گیاهان منطقه عبارتنداز کوکر،زرشک،زالزالک،سیاتلو،زرد الوی کوهی؛…..همچنین گیاهان صنعتی ودارویی شامل شیره باریچه ،گون، کتیرا،شیرشن بیان،خارشترو….می باشند.
مراتع خوب در شمال وشمال شرقی ومراتع متوسط در جنوب ومراتع فقیر در اطراف روستاها ودشت قرار دارند.
-مراتع:به وسعت 290020 هکتار معادل 3/85درصد از کل منابع شهرستان می باشند
جنگلها:صرفا جنگل ارس می باشد4/4درصد است.
ج- منابع اب:
دارای دو منبع اب سطحی وآبهای زیر زمینی می باشد.
اب سطحی:
رود اترک قلجق،هنامه زوارم گلیاناز جمله رود خانه های شهرستان می باشد.

ویژگیهای انسانی:
تعداد و توزیع جمعیت:
براساس نتایج مقدماتی سرشماری 1378 جمعیت شهرستان شیروان141025 نفر است که 69017 نفرآن (حدود 9/48 درصد) در نقاط شهری و71951 نفر (51 درصد) در نقاط روستایی استقرار دارند و بقیه غیرساکن (57 نفر)می باشند.
سهم جمعیت شهرستان از کل جمعیت استان حدود 4/2 درصد است.تحولات جمعیت مقایسه نتایج سر شماری ها وآمارگیری های جمعیتی در 10 سال گذشته نشان می دهد که جمعیت شهرستان شیروان از90037 نفر در سال1358 به 141025 نفر در سال 1378رسیده است.در سال 1378 تعداد69561 نفر مرد و71464 نفر زن در این شهرستان سرشماری شده اند.براساس نسبت جنسی 97 محاسبه گردیده است.این میزان بیانگر فزونی تعداد زنان بر مردان است.
تحولات جمعیت:
متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت شهرستان طی سالهای 68تا78 حدود 1درصداست که بیانگرافزایش جمعیت است.شهرستان شیروان دارای یک شهر(شیروان)در سال 1378است.در سال1378 تعداد69561 نفر مرد71464 نفر زن دراین شهرستان سرشماری شده اند.بر این اساس نسبت جنسی 97 محاسبه گردیده است.این میزان بیانگر فزونی تعداد زنان بر مردان است.
این نسبت در نقاط شهری 100 و نقاط روستایی(با جمعیت غیر ساکن)95 مرد درمقابل 100زن است.آمار تحولات نسبت جنسی در سالهای اخیردر این شهرستان نشان دهنده مهاجر فرستی به ویژه در نقاط روستایی است.خروج جمعیت معمولاً در سنین کار و توسط مردان صورت می گیرد.
نیروی انسانی و اشتغال:
1- وضع فعالیت: دراین شهرستان،افراد شاغل( 34681 نفر) وافراد بیکار(4832نفر)،درمجموع 1/38درصد از جمعیت ده ساله و بیشتر تشکیل می دهد.
2- گروه های عمده شغلی: جمعیت شاغل ده ساله وبیشتر شهرستان 6/38 درصد راکارکنان ماهر کشاورزی،جنگلداری وماهیگیری،3/33 درصد را گروه صنایع و1/28 درصد را کارکنان مشاغل گروه خدمات و فعالیت های نامشخص و اظهارنشده تشکیل می داده اند.
4-1 ویژگی های اقتصادی:
نتایج و تحلیل ساختار اقتصادی شهرستان شیروان نشان می دهد که سهم شاغلین شهرستان در بخش صنعت35 درصد می باشد.زیربخشهای مختلف کشاورزی به ترتیب مورد بررسی قرار می گیرد.
الف- کشاورزی:
کل اراضی کشاورزی شهرستان شیروان 100000هکتاربوده است که 27000 هکتار(4/27درصد)ان اراضی آبی و73000هکتار(6/72درصد)آن را اراضی دیم تشکیل می دهد.در مجموع 21درصد کل اراضی کشاورزی استان خراسان شمالی در این شهرستان واقع شده است.
باغداری:
سطح زیر کشت محصولات باغی شهرستان شیروان 7000هکتار است که 5774هکتار ان کشت آبی بوده است.عمده محصولات باغی این شهرستان را سیب،انگور،گلابی،بادام،گردو،زردآلو،آلبالو وگیلاس وهلوتشکیل می دهند.
دامداری:
درآخرین آمار موجود363808 واحد دامی است که معدل 2/23 درصد از کل واحد دامی استان خراسان شمالی می باشد.ترکیب وبافت دامی عموماً شامل گوسفند،بره،بز،بزغاله،گاو،شتروبچه شتر است .همچنین این شهرستان دارای واحدهای پرورش زنبورعسل و بهره برداری کرم ابریشم می باشد
خدمات وبازگانی:
توزیع فعالیت های خدماتی در شهرستان شیروان بیانگر آن است که شاغلان بخش خدمات 9047 نفرجمعیت 1/26 درصد از کل شاغلان ده ساله و بیشتر شهرستان را تشکیل می دادند.
ازمجموع شاغلان بخش خدمات:
8/5 درصد در گروه عمده فروشی و خرده فروشی
2/0 درصد در گروه هتل ورستوران
4/0درصد در گروه حمل ونقل و انبارداری و ارتباطات و…

2-1موقعیت جغرافیایی روستا:

روستای قلعه چه12 کیلومتری شمال شهر شیروان واقع شده است این روستا مطابق آخرین تقسیمات کشوری در محدوده سیاسی دهستان سیوکانلو ازبخش مرکزی قرار دارد.
ارتفاع روستا ازسطح دریا حدود 1300 متر می باشد روستا در طول جغرافیا یی 58 درجه و درعرض جغرافیایی 37 درجه و 28 دقیقه واقع شده است.
این روستا در پای کوههای شمال شهر شیروان(کپه داغ ) قرار دارد.
در شمال روستای قلعه چه،هنامه،درجنوب خانلق وغرب باغان واقع شده است.

2-3راهها ووسایل ارتباطی در این روستا:
این روستا دارای راه آسفالته می باشد را ارتباطی شیروان به روستا بدین صورت می باشد:در فاصله 12کیلومتری شیروان-شمال یک راه فرعی که به سمت روستای خانلق ودهستان سیوکانلوپیش می رود وپس از گذشتن از روستای خانلق وامان اباد به قلعه چه می رسیم.
.مردم این روستا جهت رفت وآمد به شیروان از 10 عدد تاکسی خطی به صورت مرتب رفت وآمد می کند استفاده می نمایند.

2-4اقلیم روستا :
این روستا در منطقه کوهستانی واقع شده است و دارای آب و هوایی معتدل و سرد می باشد . تابستان نسبتا معتدل و زمستان بسیار سرد از خصوصیات روستا می باشد.

2-5آب وهوا:
آب وهوای هر منطقه ارتباط مستقیمی باعرض جغرافیای-بارش-ارتفاع زمین از سطح زمین-بادها-جهت کوها-دریاهاودشتها ومناطق پست وپوشش گیاهی اطراف آن دارد.روستای فلعه چه بطور کلی منطقه ای کوهستانی ودارای آب وهوای نسبتا سرددرزمستان وگرم ومعتدل در تابستان است.
به طور کلی منطقه بجنورد وهوالی آن را چندین توده هوای تحت تاثیر قرار میدهد که مهمترین آنها عبارتند از:1-توده هوای سرد انتی سیکلون سیبری که معمولا ازطریق شوروی(شمال روستا)وکوههای ذولفقار وارد منطقه بجنورد می شود وباعث سرمای شدید اواخر زمستان می گردد بطوری که برودت هوا را درروستا می شود.

2-6بررسی منابع آب آشامیدنی و توپوگرافی
یکی از مهمترین عوامل متروک شدن بسیاری از روستاها در نواحی خشک ایران بین رفتن منابع آب است. روستا با وجود آب وزمین مناسب شکل می گیرد ومنبع آب شرب روستا از طریق مجتمع آبرسانی که در حد فاصل هنامه و قلعه چه در 5 کیلومتری قرار دارد که آب آن توسط لوله کشی به یک منبع آب زمینی هوایی به روستا لوله کشی شده است.
منابع آب کشاورزی روستا نیز شامل 4 حلقه چاه عمیق و یک نیمه عمیق است. این منابع از 4 تا 6 لیتر در ثانیه متفاوت است. همچنین یک قنات بادی 5 لیتر از منابع آب اختصاصی متعلق به چند نفر است.

2-7ویژگی های اقتصادی روستا:
اقتصاد روستا بعضی کلیه فعالیتهای فردی و اجتماعی که در محیط روستا به منظور گذراندن زندگی و تأمین رفاه به موقع می پیوندند.این فعالیتها در سه محور کشاورزی،صنعت و خدمات
قرار دارند که هر کدام نیاز به بحث ویژه دارند.
روستای قلعه چه باتوجه به موقعیت جغرافیای استعداد های فراوانی درامر کشاورزی رادارا می باشد. کشاورزی
سطح زیر کشت زراعت وباغ روی هم 1035 هکتار می باشد. منابع آب کشاورزی روستا آب رودخانه فصلی(مسیل) که از کنارروستای گذرد و چشمه اتر در 3 کیلومتری روستا و 4 حلقه چاه عمیق و یک نیمه عمیق از 4 تا 6 لیتردر ثانیه است.
این روستا در حاشیه مخروط افکنه واقع است وامکان وجود آب در آنجا زیادتر است از آب چشمه ها استفاده می کنند.
طریقه آبیاری مرسوم،روش غرقابی است. آبیاری نشتی مخصوصاً در اطراف چاه ها مرسوم است.
شیب عمومی بین 2 تا 3 % خاک عمیق و نسبتاً عمیق تکامل یافته است . قابلیت کشت زراعت و باغات دیم و غلات آبی باغات (انگور) محدودیتها وجود سنگریزه
دهستان سیوکانلو شیروان از نظر کشاورزی با توجه به نوع خاک ومقدار آب موجود دارای زمینهای حاصلخیز است.
کشاورزی در این روستا تاقبل از سال 1360 معمولا به صورت سنتی انجام می گرفت وزمینهای زیر کشت آبی نسبت به دیم بسیار کم بوده است با وجود این کشاورزی این منطقه مرغوب ترین نوع گندم سفید را در سطح استان تولید می کردنند که علاوه بر مصرف داخلی در روستا در شهرشیروان نیز مصرف مشده است البته علت این امر را میتوان در استعداد زمین وکشت متناوب (آیش)واستفاده از کود حیوانی وزحمت کشاورزان قدیمی دانست.وهمچنین با آمدن ادوات کشاورزی شامل تراکتور نهر کن کمباین تخم پاش و…تحول عظیمی در کشاورزی به عمل آمد بطوری که اکثر زمینهای این نواحی وحتی دامنه کم شیب کوهها به زمینهای مزروعی تبدیل گردید.درحال حاضرکشاورزی دراین روستا به صورت نیمه مکانیزه انجام می گیرد.

کشاورزی :
تعیین محدوده ی اراضی کشاورزی
وسعت روستا تا حد زیادی بیانگر ویژگیهای طبیعی و شرایط اجتماعی اقتصادی آنهاست.
محدوده عرض این روستا طبق اظهارات شورای روستا:
– ازسمت شمال به محدوه اراضی هنامه تا 12 کلیومتری
– از سمت جنوب به محدوده اراضی امان آباد تا 3 کیلومتری
– از سمت مغرب تا محدوده اراضی
– از سمت شرق تا 5/3 کیلومتری اراضی باغان

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

پایان نامه ساختار و تشکیلات حکومتی ایران از دوره خلفای راشدین تا عصر مامون در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 پایان نامه ساختار و تشکیلات حکومتی ایران از دوره خلفای راشدین تا عصر مامون در word دارای 176 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد پایان نامه ساختار و تشکیلات حکومتی ایران از دوره خلفای راشدین تا عصر مامون در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه پایان نامه ساختار و تشکیلات حکومتی ایران از دوره خلفای راشدین تا عصر مامون در word

فصل اول: کلیات پژوهش
1-1- مقدمه
1-2- بیان مسئله
1-3- علل انتخاب موضوع، اهمیت و فایده آن
1-4- اهداف پژوهش
1-5- سئوال اصلی پژوهش
1-6- سئوالات فرعی پژوهش
1-7- فرضیه های اصلی پژوهش
1-8- فرضیه های فرعی پژوهش
1-9- پیشینه پژوهش
1-10- روش پژوهش
1-11- سازمان دهی پژوهش
1-12- بررسی منابع
فصل دوم: ساختارحکومتی ایران درزمان ساسانیان
2-1- تشکیلات اداری حکومت ساسانی
2-2- ساختارسیاسی ایران دردوره ساسانی
2-3- اوضاع اجتماعی ایران دردوره ساسانی
2-4- اوضاع اقتصادی ایران دردوره ساسانی
2-5- دلایل انقراض حکومت ساسانی
فصل سوم: بررسی حکومت خلفای راشدین
3-1- ابوبکر
3-2- عمر
3-3- عثمان
3-4- حضرت علی (ع)
فصل چهارم: بنی¬امیه و جانشینی آن بعد از خلفای¬راشدین و نقش موالی(ایرانیان) در آن حکومت
4-1- بنی امیه و جانشینی آن بعد از خلفای راشدین
4-2- خلافت معاویه
4-3- خلافت یزید
4-4-تحلیلی ازحکومت امویان
4-5- سیاست امویان
4-6- علل سقوط امویان
فصل پنجم: نقش ایرانیان درامورحکومتی و شکوفائی تمدن اسلامی در خلافت عباسی تا عصرمامون
5-1- عباسیان
5-2- واگذاری مشاغل ومناصب به ایرانیان
5-3- برامکه
5-4- رواج آداب ورسوم ایرانیان
5-5- خدمات ایرانیان درگسترش علوم
5-6-نزاع میان امین ومامون وافزایش نفوذایرانیان
فصل ششم: مقایسه حکومتهای ساسانی،خلفای راشدین،امویان وعباسیان
6-1- ساسانیان
6-2- خلفای راشدین
6-3- امویان
6-4- عباسیان
پایان سخن و نتیجه گیری
منابع ومآخذ

بخشی از منابع و مراجع پروژه پایان نامه ساختار و تشکیلات حکومتی ایران از دوره خلفای راشدین تا عصر مامون در word

1-آربری.آج ودیگران،تاریخ اسلام(پژوهش دانشگاه کیمبریج)،ترجمه احمدآرام،انتشارات امیرکبیر،تهران،تهران،1378

2-ابراهیم حسن،حسن،تاریخ سیاسی اسلام،ترجمه ابوالقاسم پاینده،جلد1و2،انتشارات جاویدان،1373

3-ابن اعثم کوفی،احمدبن محمدبن علی،الفتوح،ترجمه محمدحسن مستوفی هروی،جلد14،به کوشش غلامرضاطباطبایی مجد،تهران،آموزش انقلاب اسلامی،1372

4-ابن اثیرعزالدین علی،تاریخ الکامل،تصحیح سیدمحمدحسین روحانی،جلد7،چاپ دوم، انتشارات کتب ایرانی، تهران،1374ش

5-ــــــــــ، تاریخ کامل بزرگ اسلام وایران،ترجمه عباس خلیلی،جلد2و10،تهران،انتشارات علمی،1370

6-اصفهانی، رضا،ایران(اززرتشت تاقیامهای ایرانی)،تهران،انتشارات الهام،1371

7-امین،احمد،پرتواسلام،ترجمه عباس خلیلی اقدم،تهران،اقبال،1358

8-امیر،علی،تاریخ عرب واسلام،ترجمه سیدمحمدتقی داعی گیلانی،بی جا،1401ق

9-الجهشیاری،ابوعبدالله محمدبن عبدوس،کتاب الوزراءوالکتاب،ترجمه ابوالفضل طباطبایی، تهران، چاپ تابان، 1348

10-ابن ندیم،محمدبن اسحاق،الفهرست،ترجمهم .رضاتجدد،چاپ اول،تهران، انتشارات ابن سینا،1343

11-اقبال،عباس،خاندان نوبختی،چاپ سوم،تهران،کتابخانه طهوری،1371

12-الفاخوری،حنا،تاریخ ادبیات زبان عربی (ازعصرجاهلی تاقرن حاضر)،ترجمه عبدالمحمدآیتی،چاپ سوم،تهران،توس،1374

13-اشپولر،برتولد،تاریخ ایران درقرون نخستین اسلامی، ترجمه جوادفلاطوری، جلد1،چاپ سوم،تهران،انتشارات علمی وفرهنگی،1369

14-براون،ادوارد،تاریخ ادبی ایران،ترجمه علی پاشاصالح،جلد1،چاپ سوم،تهران،امیرکبیر،2536

15-بووا،لوسین،برمکیان،بنابرروایت مورخین عرب وایرانی،ترجمه عبدالحسین میکده،چاپ سوم،تهران،انتشارات علمی وفرهنگی،1365

16-بارتولد،و.و،خلیفه وسلطان ومختصری درباره برمکیان،ترجمه سیروس ایزدی،تهران،انتشارات امیرکبیر،1358ش

17-بیرونی،ابوریحان،آثارالباقیه عن القرون الخالیه،تالیف اکبرداناسرشت،تهران،انتشارات ابن سینا،1352ش

18-بابویه قمی،ابوجعفرمحمدبن علی بن حسین بن موسی،عیون اخبارالرضا،ترجمه محمدتقی اصفهانی،جلد2،بی جا،نور

19- پیرنیا،حسن،تاریخ ایران باستان،جلد4، چاپ سوم ،تهران،انتشارات دنیای کتاب،1375

20-پطروشفسکی،ایلیاپاولویچ،اسلام درایران،ترجمه کریم کشاورز،چاپ هفتم،تهران،1363

21-تقی زاده،حسن،ازپرویزتاچنگیز،زیرنظرایرج افشار،نشرشکوفان،تهران،1309

22-ثلاثی ،محسن،جهان ایرانی وایران جهانی،چاپ اول،تهران،مرکز،1379

23-جعفریان،رسول،تاریخ سیاسی اسلام(تاریخ خلفا)،جلد2و3 ، چاپ اول،قم،

دفترنشرالهادی، 1377

24-جمعی ازنویسندگان وزیرنظراحمدصدرحاج سیدجوادی،دایره المعارف تشیع،جلد3،تهران،موسسه تشیع باهمکاری شرکت نشریادآوران،1371

25-جاحظ،ابوعثمان،تاج،ترجمه محمدعلی خلیلی،تهران،کتابخانه ابن سینا،1343

26-حتی، فلیپ خلیل،تاریخ عرب،ترجمه ابوالقاسم پاینده ،چاپ دوم،تهران،آگاه،1366

27-حقیقت،عبدالرفیع،تاریخ نهضت های فکری ایرانیان،چاپ دوم،تهران،شرکت مؤلفان ومترجمان ایران،2536

28-خاتمی بروجردی،هادی،تاریخ تمدن اسلام وغرب، چاپ دوم،تهران،کتابخانه صدر، 1386

29-خضری،سیداحمدرضا،تاریخ خلافت عباسی ازآغازتاپایان آل بویه،چاپ دوم،تهران،انتشارات سمت،1379

30-ــــــــــ، علل تجزیه قدرت خلافت عباسی ونتایج آن درسرزمین  های شرقی،پایان نامه دوره دکتری،دانشکده علوم انسانی تربیت مدرس،1374ش

31-خوندمیر،غیاث الدین همام الدین معروف به(خوندمیر)،دستورالوزراء(شامل حال وزرای اسلامی تاانقراض تیموریان)،تصحیح ومقدمه سعیدنفیسی،تهران،انتشارات اقبال،1317ش

32-دریایی،تورج ،شاهنشاهی ساسانی،ترجمه مرتضی ثاقب فر، چاپ دوم،انتشارات ققنوس، تهران،1384

33-راوندی،مرتضی،تاریخ اجتماعی ایران،جلد1و2،انتشارات امیرکبیر،تهران،1354

34-رضایی،عبدالعظیم،تاریخ ده هزارساله ایران، جلد2،چاپ چهاردهم،انتشارات اقبال، 1381

35-زرین کوب،عبدالحسین،تاریخ ایران بعدازاسلام، چاپ ششم،تهران،انتشارات امیرکبیر، 1371

36-ـــــــــ، عبدالحسین،دوقرن سکوت،تهران،1330

37-زیدان،جرجی،تاریخ تمدن اسلامی،ترجمه علی جواهرکلام،موسسه انتشارات امیرکبیر،چاپ ششم،1369

38-سراج،منهاج،طبقات ناصری،ترجمه عبدالحی حبیبی،جلد1،نشردنیای کتاب

39-سیوطی،جلال الدین،تاریخ الخلفاءالطبعه الاولی،قم،المطبعه امیر،1411

40-شهیدی،سیدجعفر،تاریخ تحلیلی اسلام، مرکز نشر دانشگاهی ، تهران، 1378 شمسی

41-شهرستانی،ابوالفتح محمدبن عبدالکریم بن احمد،الملل والنحل،جلد3، چاپ اول،تصحیح احمدفهمی، بیروت،دارلسرور،138ق/1948م

42-صفا،ذبیح الله،تاریخ ادبیات درایران،جلد1،چاپ دوازدهم،تهران،فردوس،1371

43-ـــــــــ، تاریخ علوم عقلی درتمدن اسلام تااواسط قرن پنجم،چاپ چهارم،تهران ،انتشارات دانشگاه تهران،1371

44-ـــــــــ، دورنمایی ازفرهنگ ایرانی واثرجهانی آن،چاپ اول،تهران،هیرمند،1375

45-طبری،محمدابن جریر،تاریخ طبری،ترجمه ابوالقاسم پاینده،جلدهای 13،12،11،5،4،3،2،تهران، بنیادفرهنگ

46-طباطبا،محمدبن علی،(ابن طقطقی)،الفخری،ترجمه وحیدگلپایگانی،نشرعلمی وفرهنگی،تهران،1367

47-طه،حسین،علی وفرزندانش،ترجمه محمدعلی شیرازی،چاپ چهاردهم،انتشارات گنجینه،تهران،1354

48-ــــــــ،آینه اسلام،ترجمه محمدابراهیم آیتی،تهران،شرکت سهامی انتشار،1339

49-طقوش،محمدسهیل،دولت عباسیان،ترجمه حجت الله جودکی،چاپ اول،قم،پژوهشکده حوزه ودانشگاه،1380

50-ظریفیان شفیعی،غلامرضا،دین ودولت دراسلام، چاپ اول،ناشرمیراث ملل، تهران،پاییز1367

51-عمادزاده اصفهانی،حسین،تاریخ مفصل اسلام وایران(تاریخ ایران بعدازاسلام)،جلد1، چاپ هشتم،انتشارات اسلام، تهران،1374

52-عنایت،حمید،اندیشه سیاسی دراسلام معاصر،ترجمه بهاءالدین خرم شاهی،1362

53-عاملی جعفر،مرتضی،زندگی سیاسی امام رضا(ع)،بی جا،کنگره جهانی حضرت رضا(ع)،1365

54-فیاض،تاریخ اسلام، دانشگاه تهران، 1374

55-فرای،ر.ن،میراث باستانی ایران،ترجمه مسعودرجب نیا،چاپ 4،تهران،علمی وفرهنگی،1373

56- ـــــــــ (گردآورنده)،تاریخ ایران بعدازاسلام تاسلاجقه(کمبریج)، ترجمه حسن انوشه، جلد4،چاپ اول،تهران،امیرکبیر،1363

57-ـــــــــ،عصرزرین فرهنگ ایران،ترجمه مسعودرجب نیا،تهران،انتشارات سروش،1358

58-قادری،حاتم،تحول مبانی مشروعیت خلافت،چاپ 1،بی جا،بنیان،1375

59-قرآن مجید،سوره حجرات،آیه 13

60-قفطی،تاریخ الحکماء،تهران،انتشارات دانشگاه تهران،1371

61-کریستین سن،آتور،ایران درزمان ساسانیان،ترجمه رشیدیاسمی، چاپ هشتم،انتشارات دنیای کتاب، تهران،1375

62-کانپوری،محمدعبدالرزاق،برمکیان(عصرطلایی اسلام ودستگاه خلافت عباسی)،چاپ پنجم،   بی جا،انتشارات سنائیع1348ش

63-گیرشمن،رومن،ایران ازآغازتااسلام،ترجمه محمدمعین، چاپ اول،انتشارات معین، تهران،1383

64-گردیزی،ابوسعیدعبدالحی بن ضحاک بن محمود،زین الاخبار،به اهتمام سعیدنفیسی،1362

65-مسعودی،ابوالحسن علی بن حسین،مروج الذهب،ترجمه ابوالقاسم پاینده،جلد1و2،چاپ چهارم،تهران،انتشارات علمی وفرهنگی،1370

66-مطهری،مرتضی،جاذبه ودافعه علی (ع)،چاپ دهم،انتشارات صدرا،تهران،1369

67-ـــــــــ،خدمات متقابل اسلام وایران، چاپ دهم،انتشارات صدرا، قم،1359

68-ـــــــــ،بیست گفتار،تهران، انتشارات صدرا

69-مورگان،دیوید،ایران درقرون وسطی،ترجمه عباس مخبر،چاپ اول،تهران،طرح نو،1376

70-ممتحن،حسینعلی،نهضت شعوبیه،چاپ دوم،بی جا،موسسه انتشارات باورداران،1368

71-محمدی،محمد،فرهنگ ایرانی پیش ازاسلام وآثارآن درتمدن اسلامی وادبیات عربی،چاپ دوم،تهران، انتشارات دانشگاه شهیدبهشتی،1370

72-مسکویه،ابوعلی،تجارب الامم،ترجمه ابوالقاسم امامی،جلد1،تهران،انتشارات سروش،1369

73-محمدی اشتهاردی،محمد،ایرانیان درصدراسلام وسیرتشیع درایران،بی جا،سازمان تبلیغات اسلامی،1371

74-نهج البلاغه،خطبه 16

75-همایی،جلال الدین،شعوبیه،اصفهان،کتاب فروشی صائب،1363

76-هندوشاه نخجوانی،ابن سنجربن عبدااله صاحبی،تجارب السلف،ترجمه اقبال آشتیانی،به اهتمام توفیق سبحان،بی جا،انتشارات کتابخانه ظهوری،1357ش

77-یعقوبی،ابن واضح،تاریخ یعقوبی،ترجمه محمد ابراهیم آیتی،جلد1و2، 1371

78- یارشاطر، احسان و دیگران، تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانی (پژوهش دانشگاه کیمبریج)، ترجمه حسن انوشه، جلد 3، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1368

چکیده

موضوع اصلی پژوهش حاضر: «ساختار و تشکیلات حکومتی ایران از دوره خلفای راشدین تا عصر مامون است» است. در این پژوهش چند فرضیه در نظرگرفته شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است

سئوال اصلی پژوهش: «آیاساختارحکومتی خلفاتحت تاثیرساختارحکومتی ساسانیان بودیانه؟»است

این پژوهش درشش فصل سامان بندی شده است

فصل اول: کلیات پژوهش

فصل دوم: ساختار حکومتی ساسانیان

فصل سوم: بررسی نحوه حکومت خلفای راشدین

فصل چهارم: بنی امیه و جانشینی آن بعد از خلفای راشدین و نقش موالی((ایرانیان)) درآن حکومت

فصل پنجم: نقش ایرانیان در امور حکومتی و شکوفایی تمدن اسلامی در خلافت عباسی تا عصر مامون

فصل ششم: مقایسه حکومتهای ساسانی، خلفای راشدین، امویان و عباسیان

از مطالب مطرح شده در این پژوهش چنین به نظر می رسد که تشکیلات اداری و سیاسی ایران در دوره خلفای راشدین، امویان و عباسیان تا زمان حکومت مامون کاملا” تحت تاثیر ساختار حکومتی دوران ساسانی بوده است. و ایرانیان نقش مهمی در این حکومتها ایفا کرده اند

 

1-1- مقدمه

تاریخ ایران اسلامی با انقراض امپراتوری کهنسال ساسانی آغاز می شود هر کس که به تاریخ ایران   می نگرد می­خواهد بداند چرا امپراتور ی متمدن ساسانی با چنان سرعتی تعجب برانگیز سقوط کرد

آنچه مسلم است، مقارن هجوم اعراب مسلمان ، ایران ساسانی از پای درآمده بود و شقاق و نفاق بین طبقات ، اختلافات و رقابتهای میان نجبا ، آن را به ورطه نیستی کشانیده بود و پیوستگی دین و دولت که اساس سیاست دولت ساسانی به شمار می آمد ، موبدان را مداخله جوی و قدرت طلب نموده بود . موبدان ابزار سلطه سیاسی شاهی و توجیه کننده سیاست های آنان به شمار می رفتند و علیرغم قدرت فراوانی که داشتند هرگز به نفع مردم قدمی برنمی داشتند

ساختار طبقاتی خشک و بی انعطافی که ساسانیان ارائه دهنده آن بودند و مکتب زرتشت توجیه گر آن بود باعث می گردید تا دین رسمی کشور علاقه و اقبال عمومی خود را از دست بدهد

طبقات کاملا” بسته بود و هیچ کس حق نداشت از طبقه ای وارد طبقه بالاتر شود و برای همین مردم نمی توانست از صمیم قلب به حکومت خدمت کنند و چنانچه دیده شد حمله اعراب در برخی موارد به آنها کمک نیز می کردند

تعصب شدید مویدان، بی علاقگی بزرگان و دولتیان به مردم ، شکستن سدهای دجله و فرات ، شیوع بیماری های خانمان برانداز چون وبا ، طاعون ، اختلاف شدید طبقاتی ، باعث رنجوری ارکان کشور شده بود

در اوج ضعفهای حکومت ساسانی و اوضاع بحرانی ایران، دولت جدیدالتاسیس اسلامی با تمام نیرویی که به برکت اسلام و در سایه یک پارچگی ووحدت بدست آورده بود برای گسترش اسلام و کسب غنائم جنگی تلاش عظما می کرد و هدف اصلی اعراب علاوه بر گسترش حوزه جغرافیایی اسلام و ترویج آئین اسلام ، گشایش در زندگی شان بوده است و از فرامین برخی خلفا ، برای سپاه  مسلمانان، و پیامهای فاتحان عرب، می توان این نکات را به خوبی درک کرد. ایرانیها از عربها به خوبی استقبال کردند و دین اسلام را با رغبت  پذیرفتند صرف نظر کردن از مذهب زرتشت برای ایرانیان مشکل نبود ، زیرا به سبب ضعف ساسانی ، پیشوایان دینی نفوذ خود را از دست داده بودند و اگردین  اسلام به سرزمین ایران راه    نمی یافت به احتمال زیاد مردم ایران به دین مسیحیت گرایش پیدا می کردند

خلفای راشدین علی الخصوص  حضرت علی (ع) با ایرانیان با مهربانی رفتار می کردند و حضرت علی (ع) هرگز اعراب را بر ایرانیان برتری نمی داد و همین امر باعث شده بود تا ایرانیان گرایش بیشتری به دین اسلام داشته باشند و دولت اموی که اساس آن بر تعصب عربی استوار بود مسلمانان غیر عرب را موالی نامیده و به چشم تحقیر آمیز به آنها  می نگریستند و آزادگان و نژادگان ایران را مانند بندگان درم خریدار ، از تمام حقوق  و شئون مدنی و اجتماعی محروم می ساختند

ایرانیان در همه عصر اموی ذلیل و  خوار و خدمتگزار عرب بودند و کارو منصب مهمی در دست آنها نبود و آنان را برای کارهای پست و اعمال سخت استخدام می کردند و مشاغل آبرومند همه در دست عرب بود

حس نفرت از عرب سبب گردید تا ایرانیان مستعدگرایش به هر دعوت مخالف با بنی امیه باشند و به گروههایی چون شیعه و خوارج بپیوندند و در قیام هایی مانند مختار و ابن اشعث و عباسیان نقش فعال داشته باشند و سرانجام با عباسیان همدست شده و حکومت اموی را سرنگون کردند

ایرانیان که در پیروزی عباسیان سهم به سزایی داشتند مشاغل و مناصب حساس حکومتی را در اختیار گرفتند و تشکیلات دیوانی جامعه اسلامی ، از تشکیلات ساسانیان تقلید شد

کم کم خلفا ایرانیان را بر سایر اقوام برتری دادند و اعراب  به کناری رانده شدند و ایرانیان جایگاه آنان را در اختیار گرفتند . آداب و رسوم ایرانی در دربار خلفای عباسی چنان رواج یافت که دربار عباسیان شباهت فراوانی به دربار ساسانیان پیدا کرد، دانشمندان و علمای ایرانی به گسترش و پیشرفت علوم در جامعه اسلامی کمک کردند و علوم ایرانی زیر بنای مطالعات و تحقیقات دنیای اسلامی گردید و عربها سعی داشتند نسب خود را به مردم ایران برسانند و به ایرانی  بودن مباهات می کردند

دراین پژوهش سعی شده است که ساختارحکومتی ایران در دوره خلفای راشدین تا عهد مامون مورد مطالعه قرارگیرد، اما چون ساختارحکومتی به خصوص در دوره عباسیان بسیار تحت تاثیر ساختار حکومتی ساسانی بود، لذا فصلی به بررسی ساختار حکومت ساسانی اختصاص یافته است، و پس ازآن به بررسی حکومت در دوران خلفای راشدین و در نهایت دوران بعدی یعنی عباسیان تا زمان حکومت مامون پرداخته شده است

 

 

 1-2- بیان مسئله

این موضوع در ابتدا براساس علاقه و به منظور شناخت ساختار حکومتی ساسانیان و تاثیر آن بر حکومت خلفا و نقش ایرانیان در تغییرحکومت از امویان به عباسیان و جایگاه برجسته ای که درحکومت عباسیان داشتند انتخاب گردید، وعقیده بر این است که با بازشناسی حکومت خلفا و بررسی تغییرات ایجاد شده در این فواصل زمانی می تواند دیدی کامل از جایگاه ایرانیان در حکومت خلفا و نیز اثراتی که دو تمدن ایرانی و اسلامی بر همدیگر داشته، و منجر به پی ریزی تمدن اسلامی گردید در نظر محققین ایجاد نماید

1-3- علل انتخاب موضوع، اهمیت و فایده آن

ایرانیان در تحولات جهان اسلام نقش و جایگاه ارزنده‌ای داشته، و در تکوین و شکل‌گیری تمدن اسلامی نقش برجسته‌ای داشته‌اند، و هرگز بی عدالتی، ظلم و جور و فساد را تحمّل نکرده، و هر حکومتی، این خصوصیات را داشته و حاکم بر مردم متمدن ایرانی بوده است، به ساقط کردن آن حکومت مبادرت ورزیده‌اند. وجود نقاط مبهم در هر موضوعی پرداختن به تحقیق را امری ضروری می‌سازد و محقق را بر آن می‌دارد تا به کشف حقایق از غیرحقایق بپردازد. بنابراین بسیار اهمیت دارد تا با تحقیقی کامل و با استناد به شواهد عقلی و نقلی به بررسی مسائل پرداخته شود که از علل انتخاب این موضوع می‌باشد

در این پژوهش با توجه به بررسی علل شکست ساسانیان از اعراب بیابان گرد، زوایایی از تأثیرات فرهنگ و تمدن ایرانی بر نوع حکومت خلفا و نقش مؤثر ایرانیان در شکوفائی تمدن اسلامی مورد بررسی قرار می‌گیرد

شناخت موقعیت ممتاز ایرانیان در طول دوران خلفای راشدین، امویان و عباسیان، و آگاهی از راههایی که در طی آن توانستند در تحولات جهان اسلام نقش آفرین شوند، می‌تواند روشنگر راه تمام ایرانیانی که خواهان عظمت و اعتلای ایران و اسلام هستند باشد

1-4- اهداف پژوهش

هدف از این پژوهش بررسی ساختار و تشکیلات حکومتی ایران از دوره‌ی خلفای راشدین تا عصر مأمون می‌باشد

1-5- سوال اصلی پژوهش:

آیا ساختار حکومتی خلفا تحت تأثیر ساختار حکومتی ساسانیان بود یا نه؟

1-6- سوالات فرعی پژوهش:

1- چه عواملی سبب شد تا حکومت متمدن ساسانیان توسط اعراب بیابان گرد ساقط گردید؟

2- نقش و جایگاه ایرانیان در جریان اداری و فرهنگی خلفا چه بود؟

1-7- فرضیه­های اصلی پژوهش:

1- تشکیلات اداری اموی و عباسی برگرفته از تشکیلات ساسانی بود

2- نقش ایرانیان در تغییر حکومت از امویان به عباسیان نقش پر رنگی بود

1-8- فرضیه‌های فرعی پژوهش:

1- حکومت ساسانی قبل از اینکه به دست اعراب ساقط گردد، با نارضایتی که در عامه مردم ایجاد گردیده بود، زمینه ی اضمحلال و سقوط آن فراهم شده بود

2- علیرغم اینکه ایرانیان در زمان حکومت امویان همواره مورد تحقیر واقع می‌شدند و اعراب سعی داشتند از سپردن امورات مهم به آنها خودداری کنند، امّا هیچ وقت نتوانستند بی‌نیاز از ایرانیان حکومت کنند و همواره در کارهای دیوانی و حکومتی و ; محتاج ایرانیان بودند

1-9- پیشینه پژوهش

در مورد ساختار و تشکیلات حکومتی ایران از دوره خلفای راشدین تا عصر مأمون و تأثیر ساختار سیاسی و اجتماعی ساسانی در آن، تحقیق منسجم و مستقلی انجام نپذیرفته است. هر چند در برخی کتابها (تاریخ طبری، تاریخ یعقوبی، مروج الذهب، تاریخ سیاسی اسلام، تاریخ اسلام، تاریخ ادبی ایران، برمکیان و 😉 مطالب بسیاری ارائه شده است. این آثار محدوده زمانی بسیار وسیعی را در بردارند، و مجموعه‌‌ای که به طور اخص به این موضوع پرداخته باشد، موجود نیست

1-10- روش پژوهش

نوع پژوهش براساس تحقیق نظری بوده، که از روشهای معمول در تاریخ نویسی است و در مواردی براساس تجزیه و تحلیل داده‌های تاریخی اطلاعات  گردآوری شده، و موارد شایسته و قابل قبول از منابع مهم استخراج شده است. و برای این منظور تا حدّ توان با مراجعه به کتابخانه‌ها و منابع در دسترس و فیش‌برداری از آنها به مطالعه و مقایسه و تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته شده است

1-11- سازمان­دهی پژوهش

پایان نامه حاضر در شش فصل به شرح زیر ساماندهی شده است

فصل اول : کلیات پژوهش

فصل دوم : ساختار حکومتی ساسانیان

فصل سوم : بررسی نحوه حکومت خلفای راشدین

فصل چهارم: بنی‌امیه و جانشینی آن بعد از خلفای راشدین و نقش موالی (ایرانیان) در آن حکومت

فصل پنجم: نقش ایرانیان در امور حکومتی و شکوفایی تمدن اسلامی در خلافت عباسی تا عصر مأمون

فصل ششم: مقایسه حکومتهای ساسانی، خلفای راشدین، امویان، عباسیان

بخشی از منابع و مراجع پروژه پایان نامه ساختار و تشکیلات حکومتی ایران از دوره خلفای راشدین تا عصر مامون در word

1- تاریخ طبری[1]

تاریخ طبری مشهورترین کتاب ابومحمد جریر طبری است که وقایع خلقت عالم را از زمان آدم تا عصر خود به رشته‌ی تحریر در آورده است

تاریخ طبری اساس بسیاری از کتب تاریخی بعد از خود می‌باشد و مورخان بعدی، اثر طبری را به عنوان مفصل‌ترین تاریخ عمومی اسلام و معتبرترین آنها دانسته‌اند، و چنین مقبولیتی مربوط به ویژگیهای کتاب طبری از حیث تفصیل و استناد و متعادل بودن است. یکی از امتیازات مهم تاریخ طبری آن است که، سبب محفوظ ماندن برخی از آثار و اخبار دوره ساسانیان گردیده است. طبری در وسعت نظر و احاطه به اخبار گذشتگان و بی‌طرفی در میان همه نویسندگان تاریخ اسلام،‌ بی‌نظیر است

طبری اندیشمند بزرگ و مورد اطمینانی است که در میدانهای تاریخ و قانون و حکمت الهی فراستی دارد

تاریخ طبری، بهترین مآخذ و منبع برای گرد‌آوری تاریخ ساسانیان است و مهمترین و مشهورترین مجموعه تاریخ عمومی اسلام به زبان عربی است. حقایقی که در این کتاب دربار‌ه‌ی تاریخ ایران به رشته‌ی تحریر در‌آمده، در کمتر اثری دیده می‌شود. تاریخ او به لحاظ بررسی اوضاع اجتماعی، سیاسی و اقتصادی عهد اسلامی، از منابع مهمّ و شایان توجّه علاقمندان به مسائل تحقیقی است

طبری در این کتاب سعی کرده، تا تمام اطلاعات مسلمین را در باب تاریخ گردآوری کند. هر جا مطلبی از نام اسلام جستجو گردد، در درجه‌ی نخست باید به تاریخ طبری رجوع کرد، زیرا اطلاعات کافی در اختیار می‌نهد. با این وجود طبری بیش از حدّ به روایات تأکید کرده و در درستی و یا نادرستی مآخذ تعمقی نکرده و عین روایات را نقل کرده است

این کتاب مهمّ و عظیم با وجود جامعیت و وسعت ، از نظر ارزش و اعتبار محتویات و مندرجات، همه جا مورد پذیرش نیست، زیرا آن روح نقادی و دقّت نظری که لازمه‌ی چنین کاری است، در همه‌ی مطالب کتاب رعایت نشده است، و هر چه حوادث و وقایع به زمان حیات مؤلّف نزدیک‌تر بوده، به تدریج از جامعیت و تفصیلی آن کاسته شده است، و این نقص علی الخصوص در وقایع و حوادث مربوط به زمان حیات مؤلف بیشتر دیده می‌شود، و به اظهار بروکلمان علتش سن بالا و پیری طبری بوده است

2- مروج الذّهب[2]

مروج الذّهب تألیف علی بن حسین مسعودی

ترجمه ابوالقاسم پاینده در دو جلد به چاپ رسیده (عربی آن در هفت جلد)

جلد یکم این کتاب در حکم یک فرهنگنامه تاریخی و جغرافیایی است که علاوه بر اطلاعات جغرافیایی و عقاید و آداب اقوام دیگر مانند ایرانیان و رومیان و یهودیان است. نگارنده تاریخ عمومی را نیز از زمان خلقت تا سال 336 هجری قمری (بدون نظم و ترتیب و توالی سنوات) بازگو کرده است. کتاب در 132 باب تدوین شده و به دو بخش قبل و بعد از اسلام تقسیم گشته است. بخش نخست مشتمل است بر خلقت جهان و توصیف زمینی و ذکر سرزمینها و دریاها و رودها و کوهها، تاریخ انبیاء و اخبار ملت‌ها (یهودیان، مسیحیان، هندیان، ایرانیان و یونانیان، رومیان و اعراب)، بخش دوم از ولادت پیامبر اسلام (ص) آغاز می‌شود و تاریخ بعثت و هجرت و خلفای راشدین و امویان و عباسیان را تا سال 336 دربرمی‌گیرد. باب اول کتاب کوشیده سخن نویسنده را درباره انگیزه و هدف آن بیان کند. باب دوم توضیحی است درباره محتوا و موضوع باب‌های کتاب. متن اصلی باب سوم ذکر آغاز و کار خلقت و پیدایش مخلوق شروع می‌شود

باب چهارم و پنجم به تاریخ پیامبران اختصاص دارد

باب‌های بعدی به مباحث متفرقه (فرق، تاریخ، جغرافیا و غیره) مربوط می‌شود که از آن جمله‌اند: عقاید هندوان، زمین و دریا و رودها و کوهها. هفت اقلیم، ملوک چین و ترک، ملوک سریانی، ملوک موصل و نینوا، ملوک بابل، ملوک الطوایف و شاهان ساسانی

جلد دوم باب‌های 25 تا 69 بوده شامل

پادشاهان یونان، اسکندر، امپراطور روم، تاریخ مصر، (اسکندریه) و آثار گذشته آن سقلابیان (اسلاوها)، قوم عاد و ثمود، مکه، یمن، ملوک حیره، اعراب، و غیره تا آتشکده‌ها و همچنین مختصر تاریخ از آغاز عالم تا تولد پیامبر خدا (ص) به پایان می‌رسد

جلد سوم از باب هفتاد (تولد و نسب پیامبر (ص) و مطالب دیگر آغاز می‌شود و در باب نود و ششم ذکر روزگار ولید عبدالملک) ختم می‌گردد که بخش عمده این جلد را تاریخ صدر اسلام از زمان پیامبر (ص) تا اوایل دوران خلافت اموی در برمی‌گیرد

جلد چهارم  مشتمل بر باب‌های نود و هفت تا صد و  شانزده که از دوران خلافت سلیمان‌ بن عبدالملک اموی آغاز و به خلافت واثق بالله خلیفه عباسی ختم می‌گردد و شامل ذکر حوادث روزگار خلافت و اخلاق و سیرت خلفای اموی پس از ولید و همچنین چگونگی سقوط حکومت اموی و بقدرت رسیدن عباسیان و رویدادهای دوران خلافت عباسیان تا واثق بالله در این آمده است و از سرگذشت برمیکان در دوران هارون الرشید مطالبی نوشته شده است

جلد پنجم (از باب 117 تا           پایان متن اصلی سال 132) را در برگرفته که شامل خلافت عباسیان از زمان متوکل تا خلافت مطیع است، آخرین اخبار کتاب به وقایع سال 336 هجری قمری اختصاص دارد خلفایی که حوادث روزگارشان در آخر روزگار بنی مروان و ذکر خلفای بنی‌عباس تاریخ سالهای خلافت، نام کسانیکه از آغاز اسلام تا سال 335 هجری قمری امارات حج داشته‌اند. [3]

3- تاریخ یعقوبی[4]

تاریخ یعقوبی را، ابن واضح احمد بن ابی یعقوب اسحاق بن جعفر بن واضح تألیف کرده است. یعقوبی علاوه بر این که یکی از مورخین بزرگ اسلامی بشمار می‌رود یک جغرافیدان بزرگ اسلامی نیز می‌باشد و کتابی بنام البلدان دارد که او را در ردیف جغرافیدانان بزرگ و اولیه جهان اسلام می‌توان شمرد

علاوه بر تاریخ و جغرافیا، تسلط یعقوبی در علم نجوم نیز آشکار است و در بسیاری از موارد کتاب از جمله در نوشتن صحیح ولادت بزرگان دینی با استفاده از صور فلکی صحیح سالهای درست را بدست داده است. همچنین ولادت حضرت عیسی، ولادت حضرت رسول اکرم (ص) و بعثت رسول اکرم (ص)، وفات وی و آغاز دوران هر یک از خلفا، صورت فلکی صحیح و طالع سال را بدست می‌دهد و اختلاف منجمان را متذکر می‌گردد. [5]

یعقوبی دوران جوانی خود را در ارمنستان و در خدمت طاهریان بسر برده و فتوحات آن را در کتابی جداگانه نوشته است. تاریخ یعقوبی در اصل در دو جلد بوده و به تعبیر خودش دو کتاب بوده است

جزء اول آن در تاریخ عمومی قبل از اسلام و دارای شش باب است

باب اول در تاریخ قدیم مطالب کتب موسویان (یهودیان)

باب دوم تاریخ اهل هند

باب سوم تاریخ یونان و روم با ذکر کتابهای بقراط و جالینوس و ارسطو و بطلیموس با برخی معلومات از تألیفات مشهور

باب چهارم تاریخ ساسانیان

باب پنجم تاریخ چینیان و مصریان و قبایل نوبه و بجه

باب ششم تاریخ قدمای عرب و کیشها و غیره

جزء دوم در تاریخ اسلامی است تا خلافت معتمد عباسی که از سال 256 تا 279 هجری قمری

4- ایران در زمان ساسانیان[6]

نوشته‌ی آرتور کریستین سن، نگارنده تقریباً همه‌ی منابع قدیم و جدید را از یونانی، رومی، سریانی،  ارمنی، و عربی، بررسی کرده و کیفیت مدنی آن زمان را مورد بحث و بررسی قرار داده است

این کتاب جامع‌ترین کتابی است که در مورد ساسانیان نوشته شده است. مباحث آن مربوط به علم، هنر، دین، فرهنگ، مقامات اجتماعی، مراتب درباری و مانند اینها می‌باشد. از ویژگیهای این کتاب آن است که نویسنده اصطلاحات قدیم را طوری به رشته‌ی تحریر درآورده است که آنها را در کتابهای اوستایی و پهلوی دیده، یا قواعد زبان‌های کهن چنان حکم کرده است مانند وهرام (بهرام )، کواد (قباد)

[1] – طبری، محمدبن جریر، تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، جلد 5، تهران، انتشارات بنیاد فرهنگ، 1352

[2] – مسعودی، ابوالحسن علی ابن الحسین، مروج الذهب، ترجمه ابوالقاسم پاینده، جلد 1، چاپ چهارم، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1370

1- مسعودی، ابوالحسن علی بن حسین،‌ مروج الذهب،ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج 1،  چاپ چهارم ، تهران، انتشارات علمی فرهنگی ، 1370، ص 67

[4] – یعقوبی، ابن واضح، تاریخ یعقوبی، ترجمه محمد ابراهیم آیتی، چاپ ششم، انتشارات علمی و فرهنگی، 1371

1- یعقوبی، احمدبن ابی یعقوب اسحاق بن جعفربن واضح، البلدان، ترجمه دکتر ابراهیم آیتی، بی‌جا، انتشارات علمی و فرهنگی، 1362 ش، (چاپ فراین) چاپ سوم، ج 1، ص 15 و 14 (ر. ک. البلدان، چاپ نجف، ص 10 و 9 سطر 12 الی 14)

[6] – کریستین سن، آرتور، ایران در زمان ساسانیان، مترجم رشید یاسمی، چاپ هشتم، انتشارات دنیای کتاب، تهران، 1375

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

پایان نامه تاریخ ساسانیان در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 پایان نامه تاریخ ساسانیان در word دارای 245 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد پایان نامه تاریخ ساسانیان در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه پایان نامه تاریخ ساسانیان در word

مقدمه
معرفی منابع      
فصل اول: تلاش اردشیر در جهت تشکیل حکومت و اتحاد دین و دولت    
1-1ساسانیان ادامه دهنده را هخامنشیان  
2-1   تلاش اردشیر در جهت تشکیل حکومت            
3-1  اتحاد دین و دولت در عصر ساسانیان
فصل دوم: مروری بر طبقات اجتماعی در عصر ساسانیان       
1-2 تعریف طبقه اجتماعی       
2-2 طبقات اجتماعی
3-2 طبقه روحانیون
1-3-2 موبد           
2-3-2 موبدان موبد  
3-3-2 هیربد           
4-3-2 زوت و راسپی               
5-3-2 دستور         
4-2 طبقه جنگجویان 
1-4-2 وظیفه جنگجویان              
2-4-2 تقسیم طبقات جنگجویان     
1-2-4-2 سواره نظام 
2-2-4-2- جایگاه سواره نظام       
2-2-4-2 پیاده نظام     
5-2 طبقه کشاورزان و صنعتگران  
1-5-2- طبقه کشاورزان               
2-5-2-طبقه صنعتگران      
فصل سوم: نظام دیوانی در عصر ساسانیان 
1-3 شناخت سازمان‌های داخلی دوره ساسانیان   
2-3- دیوان    
1-2-3 پیدایش دیوان‌ها     
3-3 دیوان ریاست طبقات جامعه         
1-3-3 وزرگ فرمذار یا بزرگ فرمذار   
2-3-3وظایف و اختیارات وزیر
4-3 دیوان سپاه           
1-4-3  ایران سپاهید         
2-4-3  ارتشیاران سالار         
3-4-3  ارگبذ
5-3 دیوان دادرسی (داد)       
1-5-3 ارزش داد و دادگستری       
2-5-3 منشاء قوانین در عصر ساسانیان       
3-5-3 حوزه قضات     
4-5-3 ادّله اثبات دعوی    
5-5-3 پادشاه در منصب قضاوت       
6-5-3 روحانیون در منصب قضاوت       
6-3 دیوان رسایل (دیوان دبیران)        
7-3 طبقه‌ی متستخدمین ادارات (دبیران)        
1-7-3 دبیر
2-7-3 ایران دبیربد(دبیر بد)
3-7-3 اهمیت دبیران و دیدگاه شاهان به دبیران
4-7-3 چگونگی برگزیدن دبیران
5-7-3 وظایف دبیران
6-7-3 اصناف دبیران
1-8-3 دین دبیر
8-2–3 دبیران دیوان خراج
3-8-3 گذک آمار دبیر
4-8-3 واسپوهرگان آمازکار
5-8-3 روانیگان دبیر
6-8-3 آذربادگان دبیر
7-8-3 گنج آمار دبیر
9-3 دیوان سرای شمره یا دیوان استیفا (اداره مالیه)
10-3 دیوان خراج
1-10-3 خسرو انوشیروان و اصلاح نظام مالیاتی
2-10-3 واستر پوشان سالار
3-10-3 آمار کار(آمارگر )
4-10-3 دهقانان
1-4-10-3 جایگاه دهقانان
11-3 دیوان درآمدهای کل کشور
12-3 دیوان خزائن
13-3 گهبذ و ضرب مسکوکات
14-3 دیوان آتشکده‌ها
15-3 دیوان برید
16-3 دیوان اشراف
17-3 دیوان ایران دربد
18-3 دیوان مهرشاهی (دیوان خاتم )
19-3 دیوان احشام
1-19-3  آخور آمار دبیر – آخورسالار
20-3 دیوان ویژگان
21-3 دیوان نوروز
22-3 دیوان کستبزود (دیوان آب)
1-22-3 وظیفه‌ی دیوان آب
23-3 دیوان جامه خانه
24- 3  ایران درستبد
فصل چهارم :مشاغل دیوانی و درباری
1-4مشاغل دیوانی
2-4 پادشاه
1-2-4شاه
1-2-4 وظیفه متقابل شاهان و پادشاهان
3-4 شهرب
4-4 مرزبان
5-4 اسپهبد
6-4 پادگوسپانان
7-4 بیدخش
8-4 اندرزبد
9-4 آموزگاران اسواران
10-4 دریوشان جادگ گو و دادور (مدافع درویشان و دادور)
11-4 خرم باش
12-4 پشتیگبان سالار
13-4 مهماندار
14-4 خوانسالار
15-4 پذشخوار
16-4 مردبذ
17-4 دیده‌بان سلطنتی
18-4 بازدار
19-4 گنجور
20-4 دواتدار
21-4 کاروانسالار
22-4 تغاربد
23-4 آیین بد
24-4 بازاربد
25-4 کیروگ بد ( هنربد )
فصل پنجم شخصیت‌های برجسته دوره ساسانیان
1-5 تنسر در منابع
1-1-5-تنسر
2-1-5 تنسر شخصیتی تاریخی      
2-5 ابرسام
1-2-5  تنسر و ابرسام
3-5 کرتیر و تقویت روحانیت زرتشتی
1-3-5 کرتیر
2-3- 5 کرتیر و شاپور یکم و ترقی مقام وی در شاهان بعدی
3-3-5 کریتر و کتیبه‌های وی
4-5 آذرپاد مهراسپندان
5-5 مهرنرسی
نتیجه
کتاب شناسی ( فهرست منابع و ماخذ)

بخشی از فهرست مطالب پروژه پایان نامه تاریخ ساسانیان در word

         منابع اصلی

1- ابن بلخی ، فارسنامه ، به کوشش بهروزی ، انتشارات اتحادیه مطبوعاتی فارس ، شیراز ،1343

2- ابن خلدون، عبدالرحمن بن خلدون ، مقدمه ابن خلدون ،‍ 1 ،به کوشش محمد پروین گنابادی ، انتشارات علمی وفرهنگی ،

3- ابن حوقل ، صوره الارض ، ترجمه جعفرشعار ، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران ، تهران ،

4- اصفهانی حمزه ، تاریخ پیامبران و شاهان (سنی ملوک الارض والانبیاء) ،ترجمه دکتر جعفرشعار ، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران ، تهران ،

5- اصطخری ، ابواسحق ابراهیم اصطخری ، مسالک و ممالک ، به کوشش ایرج افشار ، بنگاه ترجمه و نشر کتاب ، تهران ،

6-بلاذری ، احمد بن یحیی ، فتوح البلدان ،ترجمه آذرتاش آذرنوش ، انتشارات سروش ، تهران ،

7- بلعمی ، ابوعلی محمدبن بلعمی، تاریخ بلعمی ،ج1 ،تصحیح محمد تقی بهار ، کتابفروشی زوار ، چاپخانه تابش چاپ دوم ،

 8- بیرونی ابوریحان ، تحقیق ماللهند، ترجمه منوچهر صدوقی سها ، موسسه مطالعات تحقیقات فرهنگی ، تهران ،

9- ــــــــــــــ آثار الباقیه، ترجمه اکبر دانا سرشت. بی‌تا، تهران

10- پروکوپیوس ، جنگ های ایران و روم ، ترجمه محمد سعیدی ، بنگاه ترجمه و نشر کتاب ، تهران ،

11- ثعالبی نیشابوری ، عبدالملک بن محمد بن اسماعیل ، تاریخ ثعالبی ( غرر اخبار ملوک الفرس و سیرهم )،ترجمه ز.تنبرگ، دیباچه مجتبی مینوی ،  ترجمه محمد فضائلی ، نشر نقره ، تهران ،

12-جاحظ،ابوعثمان عمرو بن بحر جاحظ ، تاج ، ترجمه حبیب الله نوبخت ، چاپ تابان ، تهران ، بی تا

13- جهشیاری ، ابوعبدالله محمد بن عبدوس الجهشیاری ، ترجمه ابوالفضل طباطبایی، چاپ تابان ، تهران ،

14-خرده اوستا ، به اهتمام ابراهیم پو رداود ، انتشارات اساطیر ،چاپ اول، تهران ،1380

15-خواجه نظام الملک ، سیاست نامه ( سیر الملوک ) ، به اهتمام هیوبرث دارک ، انتشارات علمی و فرهنگی ، بی تا

16-خوارزمی ، ابوعبدالله محمد بن یوسف خوارزمی ، مفاتیح العلوم ، ترجمه حسین خدیوجم، انتشارات علمی و فرهنگی ، چاپ دوم ، تهران ،

17-دینکرد ، احمد تفضلی ، انتشارالت توس ، تهران ، بی تا

18-دینوری ، ابوحنیفه احمد بن داود ،اخبار الطوال ، ترجمه صادق نشات ،انتشارات بنیاد فرهنگ ایران ، تهران ،

19-شهرستانی ، ابوالفتح محمد بن عبدالکریم شهرستانی ، ملل و نحل،  ج 1،تحریر و ترجمه مصطفی خالقداد هاشمی با مقدمه و حواشی تصحیح و تعلییقات محمد رضا جلالی نائینی ،

20-فردوسی ابولقاسم، شاهنامه ، ج 1و2و3، انتشارات فخر رازی ، تهران چاپ ششم ،

21- فرنبغ دادگی ، بندهش ، ترجمه مهرداد بهار ، انتشارات توس ، تهران

 22- کارنامه ی اردشیر بابکان ، قاسم هاشمی نژاد، ناشر مرکزی تهران ،چاپ اول ،

23- گات ها ، تفسیر و ترجمه ابراهیم پورداود ، انتشارات اساطیر ، تهران ، چاپ اول ،

24- گزیده زاد اسپرم ،محمد تقی راشد محصل ، مطالعات و تحقیقات فرهنگی ، تهران ،

25- مجموعه روایات داراب و هرمزد یار ، موبد مانک رستم، چاپ بمبئی ، بی تا

26- مستوفی حمدالله ، تاریخ گزیده ، به اهتمام عبدالحسین نوایی انتشارات امیرکبیر ، تهران ، چاپ دوم ،

27- مسعودی ، ابوالحسن علی بن حسین ، التنبیه والاشراف ، ترجمه ابوالقاسم پاینده ، انتشارات علمی و فرهنگی ، تهران ، چاپ دوم ،

 28————- مروج الذهب و معادن الجوهر ، ترجمه ابوالقاسم پاینده ، بنگاه ترجمه و نشر کتاب ، تهران ،

29-مسکویه رازی ، ابوعلی ، تجارب الامم ،ج 1، ترجمه ابوالقاسم امامی ، انتشارات سروش ، چاپ اول ،

30 -مقدسی ، مطهر بن طاهر مقدسی ، آفرینش و تاریخ ، ترجمه محمد رضا شفعیی ، بنیاد فرهنگ ایران ، تهران ،

31- مولف ناشناخته ، مجمل التواریخ و القصص ، تصحیح ملک الشعراء بهار ، به همت محمد رمضانی ، تهران ،

32-مینوی خرد ، ترجمه احمد تفضلی ، به کوشش ژاله آموزگار ، انتشارات توس ، تهران ،

33- نامه تنسر ، ترجمه ابن اسفندیاری ، به سعی و تحقیق مجتبی مینوی ، چاپخانه مجلس ، تهران ،

34- نخجوانی ، هنوشاه بن سنجر بن عبدالله صاحبی نخجوانی ، تجارب السلف ، تصحیح عباس اقبال ، زبان و فرهنگ ایران ، تهران ،

35-نظامی عروضی سمرقندی ، چهار مقاله ، تصحیح علامه محمد قزوینی ، به اهتمام دکتر محمد معین ، انتشارات معین ، چاپ پنجم ، تهران ،

36- ویسپرد ، ترجمه و تفسیر ابراهیم پورداود ، انتشارات اساطیر،تهران چاپ اول ،1381  37- یسنا—————– ، انتشارات اساطیر،تهران چاپ اول ،

 38- یشت ها، ج2 ،————–، انتشارات اساطیر ، تهران ،چاپ اول ،

39-  یعقوبی ، احمد بن یعقوب ، تاریخ یعقوبی ، ج1 ، ترجمه ابراهیم آیتی ، انتشارات علمی وفرهنگی ، تهران،

منابع جدید فارسی

1-  آبادانی فرهاد ، فرهنگ ایران باستان ، کانون زرتشتیان شریف آباد ، بی تا

 2- آخوندی محمود ، آئین دادرسی کیفری ، ج1، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، تهران ،

3- آموزش در ایران  عهد باستان تا امروز، انتشارات دانشگاه جندی شاپور ،

4- ابراهیم زاده ، سیروس ، شاهان ساسانی و اقتصاد و فرهنگ ایرانی ، بی تا ،

5- اجتهادی ابوالقاسم ، بررسی وضع مالی و مالیه مسلمین از آغاز تا پایان دوره امویان ، انتشارات سروش ، تهران چاپ اول ،

6- احمدی ، اشرف ، قانون دادگستری در شاهنشاهی ایران باستان ، چاپخانه فرهنگ و هنر ، بی تا

اسفندیار کیخسرو ، دبستان المذاهب ، ج2، با یاداشتهای رحیم رضا زاده ملک ، کتابخانه طهوری ، تهران ،

8- __________ ، مجموعه مقالات ، با مقدمه و تصحیح محمد دبیر سیاقی ، کتاب فروشی خیام ،

9- امامی شوشتری محمد علی ، تاریخ شهریاری ، انتشارات وزارت فرهنگ و هنر تهران ،

10 _____________، دوازده مقاله تاریخی ، نشر ستاد برگزاری ارتشتاران اداره روابط عمومی ، بررسی های تاریخی ، بی تا

11- انصاف پور ، غلامرضا ، ساخت دولت در ایران ، انتشارات امیر کبیر ، تهران بی تا 12- اینوسترانتسف ، کنستانتین ، تحقیقاتی درباره ساسانیان ، ترجمه کاظم کاظم زاده ، بنگاه ترجمه و نشر کتاب ، تهران ،

13- باتورمور ، جامعه شناسی ، ترجمه سید حسن منصور و سید حسن حسینی کلجاهی ،شرکت سهامی کتاب های جیبی با همکاری موسسه انتشارات فرانکلین ،  چاپ دوم ، تهران،

14- بارتولد ، ترکستان نامه ، ج 1، ، ترجمه کریم کشاورز ، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران ،

15- بروس کوئن ، مبانی جامعه شناسی ، ترجمه و اقتباس توسلی، رضا فاضلی ، انتشارات سمت ، تهران ، چاپ نهم ،

16- بیات عزیزالله ، کلیات تاریخ تمدن ایران پیش از اسلام ، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی ، تهرا ن، چاپ سوم ،

17- بیانی شیرین ، شامگاه اشکانی و بامداد ساسانیان ، انتشارات دانشگاه تهران ، تهران چاپ دوم ،

18-___________ دین و دولت در عهد ساسانی ، انتشارات جامی تهران چاپ اول ،

19- پیرنیا ، حسن ، تاریخ ایران از آغاز تا انقراض ساسانیان ، انتشاراتکتابخانه خیام ، بی تا

20- پیگولوسکایا، تاریخ ایران از دوران باستان تا پایان سده هیجدهم ، ج1 ، ترجمه کریم کشاورز ، انتشارات دانشگاه تهران ، تهران

21____________ ،شهرهای ایران در روزگار پارتیان و ساسانیان ، ترجمه عنایت الله رضا ، انتشارات علمی فرهنگی ، تهران ،

22- تاجبخش احمد ، تاریخ مختصر تمدن و فرهنگ ایران قبل از اسلام ، انتشارات دانشگاه ملی ایران ، بی تا

23- حجتی کرمانی ، علی ، تاریخ سیر قضاوت در ادوار مختلف ، انتشارات مشعل دانشجو ، تهران ،

24- حکمت ، علیرضا ، آموزش و پرورش در ایران باستان ، موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و آموزشی ، تهران ،بی تا

25- خدادادیان ، اردشیر ، هخامنشی ها ، نشر به دید ، چاپ اول ،تهران ،

26- دریایی تورج ، تاریخ وفرهنگ ساسانی ، ترجمه مهرداد دیزجی ، انتشارات ققنوس ،  چاپ اول ،تهران،

27- _____________ ، سقوط ساسانیان ، ترجمه منصوره اتحادیه ( نظام مافی ) فرحناز امیر خانی حسنک لو، انتشارات ققنوس ، تهران ،

28-_____________ ، شاهنشاهی ساسانی ، ترجمه مرتضی ثاقب فر ، انتشارات ققنوس ، تهران ،

29- دوشن گیمن ، دین ایران باستان ، ترجمه رویا منجم ، انتشارات فکر روز، چاپ اول ،

30 – دهخدا علی اکبر ، لغت نامه دهخدا ، زیر نظر محمد معین و سید جعفرشهیدی ، انتشارات دانشگاه تهران ،

31- دیاکونوف ، تاریخ ایران باستان ، ترجمه روحی ارباب ، انتشارات علمی و فرهنگی ، تهران ،

 32-  رازی عبدالله ، تاریخ کامل ایران ،ناشر اقبال ، تهران ،

33-  راوندی مرتضی ، تاریخ اجتماعی ایران ، ج3، انتشارات امیرکبیر ، تهران ، بی تا

34-__________ ، سیر قانون و دادگستری در ایران ، نشر چشمه، تهران ،

35- رجبی پرویز، هزاره های گمشده ، ج4و5 ،انتشارات توس ، تهران ،

36- رضا عنایت الله ، ایران و ترکان در روزگار ساسانیان ، انتشارات علمی و فرهنگی ، تهران ،

37- زرین کوب ، عبدالحسین ، زرین کوب روزبه، تاریخ ایران باستان ، انتشارات سمت ، تهران ،

38- زرین کوب عبدالحسین ،تارخ مردم ایران (1) ، انتشارات امیرکبیر ، تهران چاپ چهارم

39- زکریا بن محمد بن محمود القزوینی ، آثار البلاد و اخبار العباد ، ترجمه عبدالرحمن شرفکندی ، موسسه علمی اندیشه جوان ،

40- زریاب خوئی عباس ، ساسانیان ، دانشگاه آزاد ایران ، بی تا

41- سامی  ،علی تمدن ساسانی ،ج1، دانشگاه شیراز ،

42- شارپ نارمن ، فرمان های هخامنشی ، دانشگاه پهلوی شیراز ، شیراز ، بی تا

43- سروش ، عبدالکریم ، قمار عاشقانه ، موسسه فرهنگی صراط ، تهران ،

44-شعبانی ، رضا ، مبانی تاریخ اجتماعی ایران ، انتشارات قومس ، تهران ،

45- طبری احسان ، برخی بررسی ها درباره جهان بینی ها و بینش های اجتماعی در ایران ، بی تا ،

46- عباس شوشتری ،مهرین ، کیش های ایرانی در عهد ساسانیان، انتشارات آسیا ، تهران ،

47- _________ کشورداری و جامعه ایران در زمان ساسانیان ، چاپ آشنا ،

 48- _________ ، ایران نامه ، انتشارات آسیا ، تهران ، بی تا

49-  عهد اردشیر ، تحقیق احسان عباس ، ترجمه محمد علی امامی شوشتری ، انتشارات انجمن آثار ملی ، تهران ،

50 – فرای ریچارد ، تاریخ باستانی ایران ، ترجمه مسعود رجب نیا ، انتشارات علمی و فرهنگی ، تهران

51-___________ عصر زرین فرهنگ ایران ، ترجمه مسعود رجب نیا ، انتشارات علمی و فرهنگی ، تهران ،

52- کریستن سن ،آرتور ،ایران در زمان ساسانیان ، ترجمه رشید یاسمی ، ناشر دنیای کتاب ، تهران چاپ هشتم ،

53- ___________ ، وضع ملت و دولت و دربار در دوره شاهنشاهی ساسانی ، ترجمه مجتبی مینوی ، تهران ،

54- کولسنیکف ، آ. ای ، ایران در آستانه یورش تازیان ، ترجمه یحیایی، انتشارات آگاه ، بی تا

55- گیرشمن.ر ، ایران از آغاز تا اسلام ، ترجمه محمد معین ، انتشارات علمی و فرهنگی ، تهران ،

56- لمبتن ، تاریخ میانه ایران ، ترجمه یعقوب آژند ، نشر نی ، چاپ اول ، تهران ،

57- لوکونین ، ولادیمیرگریگورویچ، تمدن ایران ساسانی ، ترجمه  عنایت الله رضا ، انتشارات علمی و فرهنگی ، تهران ،

58- مترپولسکی و دیگران ،زمینه تکامل اجتماعی ، ترجمه پرویز بابائی ، انتشارات سپهر ، تهران ،چاپ اول ،

59- محسنی ، منوچهر ، مقدمات جامعه شناسی ، بی تا، تهران ، چاپ پنجم ،

60- محمدی ملایری ، محمد ، تاریخ و فرهنگ ایران ،ج 5، انتشارات توس ،تهران

61-  مشکور محمد جواد ، تاریخ سیاسی ساسانیان ،ج1و2، انتشارات دنیای کتاب ، چاپ اول ، تهران ،

62- __________ ، تاریخ ایران زمین ، انتشارات اشراقی ، تهران ،

63- ___________، جواد گفتاری درباره دینکرد ، چاپخانه پاکت چی ، تهران ،

64- معین محمد ، فرهنگ فارسی ، انتشارات امیرکبیر ، چاپ هشتم ، تهران ،

65- نفیسی سعید ،تاریخ اجتماعی ایران از انقراض ساسانیان تا انقراض امویان ، انتشارات موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی ، تهران ،

66- __________________ ، تار یخ تمدن ایران ساسانی ، انتشارات دانشگاه تهران ، تهران ،

67- نولدکه تئودر ، تاریخ ایرانیان و عربها ، ترجمه عباس زریاب خوئی ، پ»وهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ، تهران ،

68- ویسهوفر ، یوزف ، ایران باستان ، ترجمه مرتضی ثاقب فر ، انتشارات ققنوس ، تهران ،

69- هانری ماسه و جمعی از همکاران ، تاریخ تمدن ایران ، ترجمه جواد محیی ، کتابفروشی فریدون علمی ، تهران ،بی تا

70- هوار، کلمان ، ایران و تمدن ایرانی – ترجمه حسن انوشه، انتشارات امیرکبیر،

71- یارشاطر احسان ( گرد آورنده) ، تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج3ق 2و1،ترجمه حسن انوشه، انتشارات امیرکبیر ، تهران،

چند مقاله

1-   آذری علاءالدین ، بررسی های تاریخی ، شماره یک ، سال نهم ،

–   اقبال آشتیانی عباس ،اردشیر بابکان موسس سلسله ساسانی، مجله ایرانشهر سال 3، شماره 1،2،چاپ دانشگاه تهران ،

2-   بدیع الله دبیری نژاد ، ساسانیان و دین زرتشت ،مجله ماهانه وحید ،شماره11،

3- شهبازی شاپور ، علیرضا ، اسب و سوارکاری در ایران باستان ، مجله باستان شناسی ، شماره اول و دوم ، سال 11،

4-  کاوسجی کاتراک ، جمشید ،تمدن و فرهنگ ایران باستان ، ترجمه فرهاد آبادانی ، مجله هنر و مردم ، انتشارات وزارت فرهنگ و هنر ،

5- یحیی زکاء ، تندیسه مفرغی کرتیر ، مجله آینده ، سال داوزدهم ،شماره 11و12،

منابع انگلیسی

1Choksky.Jamsheed. sacral kin ship in sasnian iran in” www.cais soas com/cais/history/sasa nian/sacral king shin htm

2.Daryaee Touriaj. The Political History of eran in the sasanian (the sasanika project: late

antique near east project, fullerton california state, 2003                                                          

3Daryee,tourj,sasanika project, fullerton california 2003                                                                            .                                                                                            

4 Encyclopedia  opislams,  ed.E.yarshater orient, leading, 1965, volum 2                                  .                                          .                                    ,

5frye. richard, some early Iranian titles, orients, leiden, 1962, vol.15 

6 frye Richard, (2004),history of iran: Emperor Ardeshir  and the cycle of history in” www.Iran

 chamber society.com.htm                                                                                                  .           .                                                                                                                

7 frye, Richard, notes on the early sasanian state and church, studi orientalistici in onore di Giorgio Levi Della vida Rom,

                                                                            

   8-frye .Richard, History and sasanin inscriptions  aprile,197o.                                                 

   9 .frye..Richary. court sasanian www.Iran chamber

society.com

 10Herzfeld. Ernste. Iran in the ancient east (imperial orgahization for socialserrice) ApriL,

11.Tafazzoli Ahmad, sasanian society, Biliotheca periscapress, New york,

12.Zoehner,zurvanazorostria,dilema  clondon.otford.at the clar ndon ,press ,

 

                   منابع عربی                                    

1- جاحظ ، ابی عثمان عمرو بن بحر الجاحظ البصری ، دار احیا العلوم ، بیرذوت ، 1406 ه.ق (1986 م.)

چکیده

پایان نامه حاضر می کوشد شکل گیری و گسترش نظام حکومتی ایران دوره ای ساسانی را از سال 226تا 420  میلادی روشن سازد.محور این تحقیق توصیفی است پیرامون بخش های قضایی و اداری دیوانسالاری ساسانی. در این میان ، مقام های مربوط به این نظام مورد توجه  قرار گرفته اند .فصل اول تحقیق که حکم مدخل را دارد ،روند قدرت یابی و استقرار حکومت ساسانی را در دوره ای اردشیر بابکان مورد بررسی قرارمی دهد ؛ سال های کوشش او در برقراری پیوندهای نزدیک میان دین و حکومت و به عبارت بهتر ، اتخاذ شکلی یگانه از دین به عنوان دین رسمی ، در جریان این روند مورد بحث قرار گرفته است . فصل دوم ،جزئیات مربوط به طبقات اجتماعی در این دوره گردآوری و تحلیل شده اند ، درفصل سوم تصویری کلی از نظام دیوانی ساسانیان ارائه می کند. فصل چهارم مشاغل دیوانی و درباری دیوانسالاری ساسانی را مورد بررسی قرار می دهد . بالاخره ،در فصل پایانی ،شخصیت های برجسته ای که در دیوانسالاری ساسانی ایفای نقش کردهاند ، مورد شناسای و تحقیق قرار گرفته اند

روش تحقیق به کار رفته در این بررسی بیش از هر چیز روش کتابخانه ای است .داده های این بررسی از متن های نوشتاری گردآوری شده اند . در ارائه ای این داده ها از شیوه ی توصیفی – تحلیلی استفاده شده است و در مواقع لزوم ،کوشش شده است مباحث متناقض مورد تحلیل نیز قرار گیرند

واژگان کلیدی : دیوانسالاری – ساسانیان-  مشاغل دیوانی و درباری – طبقات اجتماعی – شخصیت های دیوانی

مقدمه

اعراب بعد از حمله به ایران و سقوط تیسفون خود را با سازمانی منظم و تا حدی پیچیده یافتند که تصرف در آن را نه در حد توانایی خویش و نه به مصلحت خود می‌دیدند؛ از این رو نه تنها در آن نظام تغییری ندارند بلکه ناچار شدند که بعضی از روشهای خود را تغییر دهند

شناخت نهادهای دیوانی ایران پیش از اسلام به ویژه در دوره‌ی ساسانی برای بررسی و درک مناسبات درونی نظام این عصر برای تاریخ نگار از اهمیت زیادی برخوردار است، ولی فهم و دریافت آن‌ها دشوارتر از تاریخ سیاسی است. این دشواری عمدتاً به واسطه‌ی آن است که منابع موجود چندان پرتوی بر این نهادها نمی‌افکنند. این واقعیت دریافت علمی از کارکرد این نهادهای دیوانی را دشوار کرده است. بنابراین در پژوهش حاضر به این موضوع توجه خاصی شده است

اشارات مربوط به دیوان‌های عصر ساسانی را به گونه‌های مختلف در روایات ونوشته‌های دوره‌ی اسلامی می‌توان یافت. بعضی از این اشارات در خلال اخبار یا اوصافی که درباره‌ی برخی از آداب و رسوم آن دوران در این مآخذ آمده می‌یابیم. برخی دیگر را نیز از طریق توصیفی‌های که درباره مهرهای مختلف بعضی از شاهان ساسانی و کاربرد آن‌ها در امور مختلف مملکتی آمده می‌یابیم چرا که هر یک از مهرها نمودار دیوانی بوده است و گاهی هم از طریق نامهای فارسی بعضی از دیوان‌ها که پس از ترجمه به عربی همچنان نام قدیم خود را حفظ کرده و در عصر خلفا هم با همان نام فارسی و همان روش قدیم به کار خود ادامه داده‌اند، از نام و وظایف آنها آگاه می‌شویم

از مهمترین کتاب‌هایی که به این نظام دیوانی پرداخته‌اند «صبح الاعشی فی کتابه الانشاء اثرقلقشندی می‌باشد

کتابی به نام «گاهنامه» که به نظر بعضی از مورخان و دانشمندان اسلامی همچون مسعودی رسیده نیز حاوی مطالبی درباره مشاغل و وظایف دیوانی ساسانی است که مسعودی در مواردی از آن یاد کرده است. در کتاب گاهنامه مراتب مختلف دیوانی (ششصد مرتبه) برحسب ترتیبی که به آن داده‌اند ذکر شده است. ولی جز معدودی از مناصب مهم و درجه یک و بعضی از مشاغل درجات پایین‌تر در مأخذ اسلامی انعکاس نیافته است. به جز آنچه مسعودی در کتاب «التنبیه و الاشراف» درباره بزرگترین مناصب دولت ساسانی ذکر کرده دو صورت دیگر از همین مناصب بزرگ یکی در تاریخ یعقوبی و دیگری در کتاب مروج الذهب مسعودی با کمی اختلاف در ترتیب آن ها آمده است. به نظر محققان فهرستی همانند آنچه جاحظ در کتاب التاج درباره ترتیب مراتب دربار ساسانی ذکر کرده همه از کتاب گاهنامه گرفته شده است. فهرستی از مناصب و طبقات در نامه تنسر آمده است. طبری هم در خلال مطالب خود مخصوصا در وصف بهرام پنجم و مهرنرسی مطالبی از مناصب و مشاغل دیوانی ذکر به میان آورده است

از محققان کسانی که تا حدی به این موضوع پرداختند محمدی ملایری در جلد پنجم تاریخ و فرهنگ ایران است که در این جلد به دیوان‌ها به خصوص دیوان خراج، دیوان رسایل و دبیران این دیوان و مشاغل و مناصب دیوانی و درباری، مطالبی را مورد بررسی قرار داده است. محمد علی امامی شوشتری نیز در کتاب تاریخ شهریاری در شاهنشاهی ساسانی مطالبی را درباره دیوان‌ها، پیدایش دیوان‌ها و مناصب دیوانی و درباری مطالبی ذکر کرده است

سعید نفیسی نیز فهرستی از مناصب و مشاغل مهم دوران ساسانی را در کتاب تاریخ تمدن ایران ساسانی آورده و حدود نود و هشت (98) منصب را مورد بررسی قرار داد و درباره هر یک کم و بیش شرحی داده است. هرچند هنوز در این زمینه باب تحقیق در بسیاری از زمینه‌ها باز است ولی باید آن را گام بسیار مفیدی در شناخت تشکیلات دیوانی آن زمان دانست

 در نگارش این پژوهش از کتاب‌های فراوانی به ویژه کتاب تاریخ شهریاری در شاهنشاهی ساسانی، تاریخ تمدن ایران ساسانی، تاج اثر جاحظ و محمدی ملایری جلد پنجم استفاده‌های فراوانی به عمل آمده است

دشواری‌هایی که پژوهش‌هایی از این دست با آن مواجه می‌شوند، دگرگونی و یا تحریف عنوان دیوان‌های دوره‌ی ساسانی در جریان انتقال آن به دوره‌های اسلامی توسط کابتان و مترجمان اسلامی است. برخی از این عنوان‌ها به کلی صورت عربی به خود گرفته و جزیی از این زبان شدند که این تحول در مواردی سبب تعبیر متفاوتی برای کارکرد این دیوان‌ها شده است. در عین حال پاره‌ای دیگر همچنان شکل فارسی خود را حفظ نموده‌اند و بهتر می‌توان به ریشه و اصل آن پی برد. برخی دیگر به گونه‌ای تغییر شکل دادند که شناخت اصل آن‌ها نیاز به وقت و تأمل بیشتری دارد

اصطلاحات فارسی که به دیوان عربی انتقال یافتند نمودار مشاغل و مراتب درجات رسمی و اداری در دستگاه حکومت خلفا است از همین نمونه‌ها می‌توان تا حدی درباره خصوصیات آن دیوان‌ها و کیفیت ترجمه آن‌ها اطلاعات سودمندی به دست آورد. ولی مشکل آن است که این واژه‌ها و اصطلاحات فنی و دیوانی قبل از اسلام ایران به دوران اسلامی و مآخذ عربی انتقال یافته یا از اصل فارسی با خط پهلوی یا از اصل فارسی با خط اسلامی بوده که  در هر دو حال از تحریف مصون نمانده، از این رو دست‌یابی به مفهوم اصلی آن دشوار گردیده است. از طرف دیگر انتقال تمدن و فرهنگ ایران قبل از اسلام از عصری با ویژگی‌های خاص خود به عصر دیگری که در اثر برخورد با عوامل دیگر، در مسیر تحول تدریجی و تاریخی خود، ویژگی‌های دیگری هم یافته و به مقتضای اوضاع و احوالی که بر آن گذشته به شکلی دیگر یا به زبانی دیگر هم درآمده، به همین سبب بسیاری از بخش‌های مهم و اساسی آن را پرده‌ای از ابهام ناشی از تعریب پوشانده است

موضوع سازمان اجتماعی ایران در دوره ساسانیان بسیار پیچیده است و هنوز در تاریخ حل نشده است. این پیچیدگی به خاطر عدم وجود اسناد و مدارکی که مقارن با حوادث آن زمان تنظیم شده باشد، عدم مطالعه در آثار و حفاری‌های مربوط به اوایل قرون وسطایی ایران و تناقض‌گویی‌ها و قطع رشته منابع اخبار، که گاهی به سکوت نیز برگزار شده و مبتنی بر اخبار و روایات ساسانی است حل این موضوع را دشوارتر می‌سازد. از طرف دیگر گزارش‌های منابع با یکدیگر مغایرت دارند. این امر حاصل دو پدیده است، اولی به لایه‌های اصلاحات مربوط می‌شود یعنی هنگامی که نظام قدیمی ساسانی با اصلاحات قباد و سپس خسرو انوشیروان در سده ششم میلادی موجه و تکمیل شد. مسئله دوم مربوط به ماهیت منابعی است که به تشریح مفصل سازمان اداری دولت ساسانی می‌پردازد. از آن‌جا که بیش‌تر اطلاعات متعلق به دوره اسلامی است در استفاده از آن‌ها باید شرط احتیاط را رعایت کرد، زیرا به نظر می‌رسد که در واقع بیش‌تر سازمان اداری خلفای عباسی را توصیف کرده‌اند، نه سازمان اداری  دوره ساسانی را. از سوی دیگر سازمان دولتی ایران در دوره ساسانیان از لحاظ بسط و توسعه راه دور و درازی را پیموده است. بنابراین تصورات متداول و معمول فقط برای اواخر دوره‌ی این حکومت مصداق پیدا می‌کند

دشواری دیگر در پژوهش مشاغل و مناصب دیوانی آن است که یک لقب یا یک عنوان افتخاری ممکن است در طول زمان تغییر یافته باشد برای مثال مقام فرمذار در زمان شاپور یکم، بعداً صفت وزرگ به واژه افزوده می‌شد و تبدیل به صدر اعظم یا به عنوان شخص دست راست شاه قرار گرفت. باید متذکر شد که تغییرات دائمی که در فهرست اسامی مناصب دولتی به وجود آمده در تقسیم وظایف آن‌ها برای محققان ابهام ایجاد کرده است

اگر جه منابع بسیار است عدم دسترسی به کتابخانه های غنی و مکان های فرهنگی بر مشکلات تحقیق افزود ؛در عین حال بسیاری از منایع که در ارتباط با موضوع بوده اند توجه نشده است زیرا از توان و زمان مشخص خارج است . همچنین بسیاری از منابع یا در کتابخانه ها موجود نیست یا به زبان های دیگر است چون حیطه زمانی تحقیق دوران طولانی را در بر می گیرد ؛ طبعاً فرصت ترجمه تمام این منابع نبوده است . تا اینکه مفاهیم مورد نظر را در لابلای آن ها نماید

تمرکز و دین دو اصل اساسی و بنیادی است، که شاهنشاهی ساسانی در دوره طولانی تاریخ ایران قبل از اسلام به آن شناخته شده است. با توجه به اینکه در زیر لوای همین دو اصل است که خاندان ارشک می‌شود و سرانجام پیروز می‌گردد. ساسانی‌ها توانستند حکومت قوی مبتنی بر اصل تمرکز و دین ایجاد کنند و سازمان حکومتی بر مبنای دیوان سالاری دقیق و وسیع استوار نماید. بایسته می‌نماید که فصلی را به این موضوع مهم یعنی چرایی و چگونگی روی آوردن ساسانیان به هخامنشیان اختصاص دهیم و در آن به اختصار چگونگی تشکیل حکومت ساسانی و زمینه‌هایی که منجر به روی کار آمدن ساسانیان شد را مورد بحث قرار دهیم خصوصاً جایگاه دینی ساسانیان با توجه به پیوندی که ساسان جد اردشیر به معبد آناهیتا داشت و سرپرستی آن را به عهده داشت و ادعای وابستگی به خاندان هخامنشی از دیگر مسایلی است که لازم می‌نماید، با توجه به اینکه اردشیر برای به دست آوردن مشروعیت لازم از آن‌ها سود جست، مورد توجه قرار بگیرد

در فصل بعد پیچیدگی و گوناگونی اوضاع اجتماعی، تقسیم جامعه ایرانی به گروه‌های اجتماعی در عصر ساسانی و دوره‌های قبل مورد بررسی قرار می‌گیرد. طبقات اجتماعی مسأله‌ای بوده که از دیرباز به وفور در نوشته‌هایی تاریخی از آن سخن به میان رفته است

در اوستا جامعه ایرانی به سه طبقه تقسیم شده است 1ـ روحانیون 2ـ جنگجویان 3ـ کشاورزان. گسترش زندگی شهری،  داد و ستد و پیدایی دستگاه دیوان سالاری خواه ناخواه موجب دگرگونی‌هایی گردید که بر طبقه سوم اجتماعی تأثیر گذاشت و تفاوت آن شد که طبقه‌ای به نام دبیران به وجود بیایند و کشاورزان و صنعتگران در رتبه چهارم قرار گرفتند. به همین خاطر این فصل به طبقات اجتماعی اختصاص گرفته است. با این حال طبقه‌ی دبیران را در فصل نظام دیوانی مورد بررسی بیشتر قرار می‌دهیم، چرا که دبیران نقش مهمی در اداره امور دیوان‌ها و نوشتن نامه‌ها و اسناد مختلف در موضوع‌های گوناگون داشتند و رفته رفته کار دبیری به آن پایه از اهمیت و اعتبار رسید که در آن دوران نه تنها نسبت به طبقات دیگر برتری یافتند بلکه حتی در ردیف وزیران قرار گرفتند. ورود به این طبقه به کسانی اختصاص داشت که هم از دودمان‌های سرشناس و مورد اعتماد باشند، هم با آموزش‌های علمی و تمرین‌های عملی مهارت فنی و دانش و ادب لازم را به دست آورده و در زمره اهل رای و تدبیر درآمده و شایسته هم نشینی با بزرگان و دولتمردان گردیده باشد

در این فصل همچنین نقش مهم روحانیون خصوصاً موبدان موبد که با گذر زمان در دربار ساسانی نفوذی روز افزون یافت ، مورد بررسی قرار گرفته است

مورد دیگری که در این فصل به آن پرداخته شده طبقه جنگجویان و نقش سواره نظام و پیاده نظام در جنگ می‌باشد. در پایان طبقه کشاورزان و صنعتگران مورد توجه قرار گرفته است

پادشاهان ئساسانی برای قدرت بخشی به حکومت مرکزی و محافظت دقیق سرزمین زیر سلطه خویش سعی در تقویت دیوان ها داشتند به همین دلیل با گذشت زمان بر دامنه قدرت و مسئو لیت نهادهای دیوانی افزوده شد ؛ پادشاهان ساسانی با بهر ه گیری از نهادهای  دیوانی سلسله های پیشین در طی چندین قرن توانستند الگویی مناسب از شیوه حکومتی عرضه کنند که دیوان ها نقش اساسی را در آن ایفاء می کردند .بایسته می نماید که فصلی را به  نظام دیوانی دوره ساسانیان اختصاص داده شود. در این فصل واژه دیوان و تاسیس دیوان‌ها که به سلسله کیانی نسبت می‌دهند را مورد بررسی قرار دادیم. همچنین دیوان‌هایی چون دیوان ریاست طبقات جامعه، دیوان سپاه، دیوان رسایل، دیوان دادرسی و دیوان‌های دیگر از جمله مسایلی بودند که در این رساله مورد توجه قرار گرفتند

شایسته توجه است که دوره ساسانی به لحاظ تنوع و شمار مشاغل دیوانی و مناصب درباری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. اگرچه پیشینه‌ای این مشاغل و مناصب به دوره‌های پیشین به ویژه هخامنشیان باز می‌گردد ولی تعداد و نیز کارکرد این‌ها در دوره‌ی ساسانیان گسترش بیشتری یافت. بعدها این مشاغل به دوران اسلامی انتقال یافت. این فصل از آن جهت دارای اهمیت می‌باشد که مشاغل و مراتب رسمی و اداری و درباری را بررسی می‌کند که از این طریق می‌توان تاحدی درباره خصوصیات دیوان‌ها اطلاعات سودمندی به دست بیاوریم

آخرین فصل را به صاحب منصبان عالی مقام از آغاز دوره‌ی ساسانیان تا بهرام پنجم اختصاص دادیم. این فصل به نقش روحانیون برجسته این عصر، یعنی تنسر، کرتیر، آذرپاد مهراسپندان و مهرنرسی با توجه به اهمیت مقام و نفوذ ایشان در دربار شاهان ساسانی و نقش آن‌ها در تقویت دیانت زرتشتی خواهیم پرداخت. دراین فصل این منصب که آیا تنسر وابرسام دارایی هویتی یگانه و  یا متمایز هستند مورد بررسی قرار گرفته است

در نگارش این پژوهش معرفی نظام دیوانی دوره ساسانی مورد نظر نگارنده بوده است. با این امید که بتوانم از عهده این امر مهم با توجه به اهمیت و گستردگی آن برایم و بتوانم گامی هرچند کوچک در جهت معرفی نظام دیوانی این دوره بردارم هرچند هنوز زمینه تحقیقات زیادی در این باب باز است ولی این تحقیق به نوبه‌ی خود گره‌گشایی در این زمینه خواهد بود.

 

بخشی از منابع و مراجع پروژه پایان نامه تاریخ ساسانیان در word

آشنایی و شناخت منابع و مآخذ یکی از ارکان مهم تحقیق در هر دوره تاریخی است پژوهش در هر عصری، بنا بر تقدم و تاخر آن عصر به زمان پژوهشگری، مستلزم بررسی نوع خاص از منابع،مدارک، اسناد و غیره است

مبنای این پژوهش را منابع اصلی و تحقیقات تشکیل می‌دهد. ما در اینجا به شرح منابع اصلی که در دوره اسلامی نگاشته شده می‌پردازیم و آن ها را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهیم

نامه تنسر

یکی از مهمترین اسنادی که راجع به تشکیلات عهد ساسانی باقی مانده است نامه تنسر به پادشاه طبرستان است این نامه که در تاریخ طبرستان ابن اسفندیار مندرج است ترجمه فارسی است از نسخه عربی که ابن مقفع از اصل پهلوی ترجمه کرده بود و اکنون اصل پهلوی و عین ترجمه عربی آن موجود نیست. متن این نامه را نخست دارمستتر در مجله آسیایی چاپ کرد و بعد هم مجتبی مینوی آن را در تهران به سال 1312 شمسی تجدید چاپ  نمود

دار مستتر دو نسخه از نامه تنسر را در دست داشت، ولی نسخه مینوی از آن ها پنجاه سال قدیمی‌تر و در بعضی موارد کامل تر بوده است

نامه تنسر گذشته از مطالب تاریخی، سیاسی و اخلاقی در بر گیرنده برخی اصول و قواعد حقوقی است که از طرف پادشاهان وضع و تدوین شده است. این مجموعه  مکاتبه‌ای است میان  هیربد بزرگ تنسر و پادشاه طبرستان که در آن  هم  پادشاه را که در اطاعت کردن از اردشیر مردد و از اوضاع سلطنت جدید بی‌اطلاع بود، به اطاعت خوانده و هم مردم زمان را پند و تعلیم داده است

به طور کلی بایستی توجه داشت که بر خلاف ادعای متن که نامه تنسر را معاصر اردشیر اول دانسته و مقررات اجتماعی و اداری ساسانیان را به آن پادشاه نسبت داده است، به موجب دلایل قطعی که از خود متن مستفاد می‌شود این نامه احتمالا در زمان انوشیروان یا در حدود آن ایام  تدوین یافته است

در این تحقیق از نسخه‌ی نامه تنسر، ترجمه مجتبی مینوی استفاده شده[1] و مطالبی را در زمینه طبقات زمان ساسانی، انتخاب ولیعهد، آگاهی درباره مرزبانان و مسایل دیگر بدست آورده‌ایم

 

جاحظ

ابوعثمان عمروبن بحر الجاحظ معروف  به جاحظ متولد سال 160 – 255 ه. ق. در بصره است. مهمترین کتاب‌های وی تاج ، البیان و التبیین، المحاسن و الاضداد و کتاب الحیوان است که در این کتب اطلاعات مفیدی راجع به ایران و دوره ساسانی آمده است. از معروفترین کتاب‌های جاحظ که در این تحقیق استفاده شد کتاب تاج می‌باشد. این کتاب  در اخلاق پادشاهان و رفتار و منش آن ها نوشته شده است همچنین  قسمت مهمی از قوانین و نظاماتی که در زمان خلفای عباسی نیز  وجود داشته، در این کتاب مندرج است

تاثیر تمدن ایران عصر ساسانی و آداب ایرانیان آن دوره بر تمدن عرب مخصوصا در عصر خلفای عباسی چندان زیاد است که مؤلف کتاب در ضمن بیان خود، گاه فراموش کرده است که درباره خلفای اسلامی و عصر اسلام سخن می‌راند. چون او عادات و رسومی را بیان می‌کند که همه به ایران باستان و آئین ایرانی عهد شاهان ساسانی تعلق دارد و بسیاری از آن عادات و رسوم نیز با دین اسلام موافقت و تجانس ندارد. با این حال جاحظ همه آن آداب و رسوم را در زمره اخلاق و آداب عصر اسلامی آورده است. به همین سبب می‌توان گفت که به احتمال زیاد، در تالیف این کتاب، از منابعی استفاده کرده که در زمان خلفای عباسی آن ها را از زبان پهلوی به عربی ترجمه کرده بودند. امکان دارد که کتاب تاج (تاج کسری) که یکی از آثار دوره ساسانی بوده و توسط ابن مقفع به عربی ترجمه شده است . از منابع مهم جاحظ در تدوین کتاب تاج بوده است

کتاب تاج از لحاظ اخلاق، آداب، حکمت مدنی، طرز سیاست عصر ساسانی و سایر مواد تاریخی سرآمد تمام کتبی است که از آن دوره  بازمانده است

نسخه‌ای که در این تحقیق استفاده شد. کتاب تاج، ترجمه حبیب الله نوبخت می‌باشد[2].که از آن  در زمینه های طبقات ساسانیان، مناصب و مشاغل دیوانی، آداب بار یافتن به حضور پادشاه، مجازات پادشاه، دادرسی‌ها و دیوآن ها از و غیره مطالبی بدست آورده‌ایم

بلاذری 

ابوالعباس احمد بن یحیی بن جابربن داودبلاذری بغدادی متوفی در سال 279 ه.ق می‌باشد. از تالیفات مهم او فتوح البلدان است. بنا به عقیده مسعودی فتوح البلدان یکی از مهمترین منابع درباره تاریخ فتوحات عرب است. به احتمال زیاد بلاذری قسمتی از اطلاعات خود را که در منابع دیگر وجود ندارد از ابوعبیده معمر بن المثنی که آشنایی کامل نسبت به تاریخ داشته، گرفته است. و این کتاب درباره دوره ساسانیان اطلاعات مفیدی می‌دهد

در کتاب فتوح البلدان روایتی نقل شده که از آن می توان درباره گردش کار در دبیرخانه دولت ساسانی از هنگامی که به صدورنامه یا فرمانی حاجت می‌افتاد تا وقتی که آن نامه یا فرمان آماده می شد و از دبیرخانه صادر می‌گردید و نیز   قسمت‌های مختلف آن دیوان (دبیرخانه) و صاحب مناصب مهم  آن اطلاعاتی بدست آورد. نسخه ای که دراین تحقیق استفاده شد ، کتاب فتوح البلدان ، ترجمه آذرتاش آذرنوش می باشد .[3]

[1] – نامه تنسر، ترجمه ابن اسفندیار ، به کوشش  مجتبی مینوی ، چاپخانه مجلس ، تهران ،1311،

[2] – جاحظ ابو عثمان عمرو بن بحر جاحظ ، تاج ، ترجمه حبیب الله نوبخت ، چاپ تابان ، تهران ، بی تا

1 – بلاذری ، احمد بن یحی ، فتوح البلدان ، ترجمه آذرتاش آذرنوش ، سروش ، تهران ،

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

مقاله تاریخ زردشت در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله تاریخ زردشت در word دارای 49 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله تاریخ زردشت در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه مقاله تاریخ زردشت در word

زمان زردشت:  
1 – نتیجه گیری بر اساس اعداد و ارقام بر اساس تاریخ سنتی:  
2 – زمان زردشت بنا بر قرائن زبانی و تاریخی:  
زادگاه زردشت:  
زندگانی زردشت بنابر گاهان و متن های قدیم اوستایی:  
زندگی نامه اساطیری زردشت:  
زندگانی تاریخی زردشت:  
تعالیم زردشت  
نظریه ها در مورد شخصیت زرتشت و رسالت بزرگ اش:  
آیین ها و جشن های دینی زرتشتیان  
آیا زرتش پیغمبر بود ؟  
پس زرتشت که بود ؟  
هدف آیین زرتشت چیست؟  
آیا زرتشت یکتاپرست بود ؟  
منابع و ماخذ  

بخشی از منابع و مراجع پروژه مقاله تاریخ زردشت در word

تاریخ جامع ادیان – جان بی ناس، مترجم: علی اصغر حکمت

اسطوره زندگی زردشت – ژاله آموزگار – احمد تفضلی

مبانی فلسفه / دکتر آصفه آصفی

زمان زردشت

دورترین زمانی که برای زردشت تامل شده اند سده هیجدهم پیش از میلاد و نزدیکترین آن سده هشتم پیش از میلاد است برای تعیین این تاریخ دو روش عمده به کار رفته است

در روش اول به ارقام و اعدادی استناد شده که درباره زندگی زردشت در کتاب های پهلوی و عربی یا در منابع یونانی آمده است در روش دوم نتیجه گیری بر اساس معیارهای زبانی و قرائن تاریخی است

1 – نتیجه گیری بر اساس اعداد و ارقام بر اساس تاریخ سنتی

در کتاب بند هشن آمده است که «چون هزاره سلطه بزغاله (جدی) فرا رسید از سوی آفریدگار اورمزد به پیامبری آمد و گشتاسب پس از پذیرفتن دین 90 سال فرمانروایی کرد. مجموع سالهای فرمانروایی او 120 سال بود. بهمن پسر اسفندیار 112 سال، همان (چهرآزاد) دختر بهمن 30 سال، دارا پسر همای که همان بهمن است، 12 سال و دارا پسر دارا 14 سال» با جمع بستن این ارقام عدد 258 سال بدست می آید که زمان فاصل میان زردشت و کشته شدن دارا بدست اسکندر است. از سوی دیگر بیرونی می نویسد که از ظهرو زردشت تا زمان اسکندر 258 سال فاصله بوده است

مسعودی نیز فاصله زمانی زردشت تا اسکندر را 258 سال ذکر می کند اما از این روایات گوناگون، یا تاریخی معلوم نمی شود که منظور از «زمان زردشت» تاریخ زایش اوست یا تاریخ وحی بر او در سی سالگی، یا تاریخی که در چهل سالگی دین خود را آشکارا بر مردمان ابلاغ کرد. یا زمانی که در چهل و دو سالگی گشتاسب دین او رار پذیرفت

همچنین روشن نیست که منظور از «تا زمان اسکندر» چیست؟ آیا مقصود زمان فتح ایران به دست اسکندر است یا مرگ او، یا اصولاً مراد از تاریخ اسکندر یا تاریخ سلوکی است

هنیگ بر آن است که «تا زمان اسکندر» به معنی سال مرگ داریوش سوم آخرین پادشاه هخامنشی به نظر وی تاریخ است که درسال 330 ق . م اتفاق افتاد، اما در مورد مبدأ تاریخ یقین ندارد، بنابراین به نظر وی تاریخ تولد او یا سال 618 یا 628 یا 630 پیش از میلاد بوده است و چون زردشت بنا به روایات مذکور در کتاب های پهلوی 77 سال عمر کرده است سال فوت او را در 541 یا 551 یا 553 ق . م می داند

2 – زمان زردشت بنا بر قرائن زبانی و تاریخی

بر این اساس یار تولومه زمان زردشت را حدود 900 ق . م و مایر و ورزند و نگ شدر زمان او را اواخر هزاره دوم و اوائل هزاره اول پیش از میلاد می دانستند بارو بر اساس مطالعه یشت های قدیمی، خصوصاً فروردین یشت، استدلال می کند که اطلاعاتی که در یشت ها آمده است، همه متعلق به شرق ایران است و هیچ گونه اثری از حوادث غرب ایران و بین النهرین در آنها نیست بنابراین، این آثار همه متقدم تر از مهاجرت های ایرانیان از شرق به غرب است و چون نامهای قبایل ایرانی مانند پارس و ماد در اسناد آشوری متاخرتر از نیمه دوم قرن نهم ق . م نیست بنابراین، مهاجرت آنان نمی تواند متاخر از 900 ق . م  باشد. در فروردین یشت غالباً از چهار نسل پی در پی خانواده ها پیرو زردشت سخن رفته است بنابراین باید زمان زردشت را دست کم 150 سال متقدم تر از این تاریخ دانست در نتیجه، بارو حدود 1100 سال قبل از میلاد را متاخرین تاریخ برای زمان زردشت پیشنهاد می کند

بویس نیز پس از رد تاریخ سنتی و روایات یونانی می نویسد که فقط بر اساس اوستا می توان زمان زردشت را حدس زد. به نظر او گاهان از نظر زبانی قابل مقایسه باریک وادا است که آغاز تدوین آن ظاهراً در حدود 1700 ق . م بوده است

تصویری که از جهان در گفته های زردشت می بینیم و تصویر پردازیهای او مقتبس از سنت قدیمی شبانی اوست. بنابراین می توان احتمال داد که وی زمانی میان 1400 و 1000 قبل از میلاد می زیسته است و این زمانی است که قوم او در شمال آسیای مرکزی پیش از آن که به سوی جنوب روانه شوند و در خوارزم مستقر گردند می زیستند

زادگاه زردشت

در مورد زادگاه اصل زردشت نیز اختلاف نظر وجود دارد. در منابع پهلوی و به دنبال آنها در کتاب های عربی و فارسی «ایرانویچ» یعنی سرزمین اصلی را که اقوام ایرانی از آنجا برخاسته اند و بنا به روایات دینی زردشتی در آنجا دین به زردشت ابلاغ شده است، با آذربایجان یکی شمرده اند. این یکسان شماری احتمالاً از زمانی پیدا شده است که دین زردشتی به غرب ایران و در جامعه مغان که در ناحیه ماد می زیستند، راه یافت و سپس در دوره ساسانی از اهیمت خاصی برخوردار شد. به گونه ای که همه مکان های شرقی را با مکان های در غرب ایران مطابقت دادند. امروز دانشمندان انتساب زردشت را به آذربایجان به چندین دلیل مردود می دانند که مهم ترین آنها دلایل زبانی است. زبان اوستایی یعنی زبان کتاب اوستا در مقایسه با سایر زبانهای ایرانی زبانی است متعلق به شرق ایران و در این کتاب هیچ نشانی از واژه هایی که اصل مادی یا فارسی باستان داشته باشند دیده نمی شود

زندگانی زردشت بنابر گاهان و متن های قدیم اوستایی

آنچه در اوستا و در منابع فارسی آمده است بیشتر جنبه اساطیری دارد گرچه در این مطالب نیز حقایقی می توان یافت

آنچه به یقین در مورد زندگی زردشت از متون اوستایی بر می آید این است که خاندان او سپیتمه یا سپیتامه (در پهلوی سپیتمان) نام داشته است. نام پدرش پورو شسپه (در پهلوی پورشسپ) و نام مادرش دو غذووا ش(در پهلوی دوغدو) نام داشته است. و نام پدربزرگش هیچتسب بوده است

زردشت از کودکی تعلمیات روحانی دیده است، زیرا درگاهان (یسن 33، بند 6) خود را «زوتر» نامیده است و آن را اصلاحی که در مورد دین مردی که دارای شرایط کامل روحانیت است به کار می رود

همچنین در اوستای متاخر (یشت 13، بند 94) در مورد او کلمه «آترون» به کار رفته که به معنی مطلق روحانی و دین مرد است درگاهان (یسن 43) اشاره شده که به او از سوی او رمزد وحی رسیده است اما این مطلب به تفصیل در کتاب های پهلوی آمده است

نخستین کسی که به او ایمان می آورد میدیوی مانگمه (پهلوی آن میدیوماه) بود که نامش در فرودین یشت (یشت 13، بند 95) ذکر شده است. وی در منابع بعدی پسر عموی زردشت به شمار آمده است. زردشت دین خود را با دشواری تبلیغ کرده است

در سرودهای خویش (یسن 46، بند 2) از فقر و کمی تعداد حامیانش سخن می گوید و از بدکاری کوی ها و کرپن ها که ظاهراً پیشگویان و روحانیون هم وطن او بودند گله و شکایت دارد و بعضی دشمنان خود مانند بندوه و گر همه (یسن 49، بند 1 و 2) نام می برد

سرانجام بر آن می شود که از زادگاه خود دور شود و به  سرزمین مجاور برودو در این سرزمین که فرمانروای آن گشتاسب است سرانجام با موفقیت روبه رو می گردد (یشت نهم، بند 26) چنین بر می آید که پیش از همه هوتوسا (پهلوی آن هوتوس) همسر گشتاسب به دین او گرویده و احتمالاً به توصیه او شاه نیز پیروز شده است

زردشت بر حسب سنت سه بار ازدواج کرده است. نام زن نخست و دوم او معلوم نیست. زن نخست او پسری به نام ایست و استرده و سه دختر به تربیت به نام های فرینی و ثریتی و پورو چیستا به دنیا آورد. (یشت 13، بند 139)

زردشت در گاهان (یسن 53، بند 3) از ازدواج این دختر سوم خود یاد می کند. بر حسب روایات دینی زردشتی این دختر به ازدواج جاماسپ درآمد

از قرن دوم رزدشت که نام نیز ذکر شده است دو پسر به نام های اوروتت نره و هوچیثره (یشت 2، بند 98) به دنیا آمده است. زن سوم او هووی نام داشته از خاندان هووگوه و ظاهراً زردشت از او فرزندی نداشته است

بنا به روایات دینی زردشتی فرشوشتره (پهلوی آن فرشوشتر) پدر هووی بوده است

با گروش گشتاسب به دین زردشتی مخالفت های حکمرانان هم جوار برانگیخته شد. نام برخی از این فرمانروایان مخالف زردشت درآبان یشت (یشت 5، بند 109) آمده است که از میان آنان ارجاسب تورانی از همه نامورتر بود. در نبردار جاسب زریر برادر در گشتاسب حامی او بوده و برهومیکه دیوپرست غلبه کرده است و همچنین بستور و جاما سب یاوران او بوده اند اما قهرمان اصلی اسفندیار بوده است

بنا به روایات دینی زردشت در سن 77 سالگی کشته شد و قاتل او «برادریش» نام داشت

زندگی نامه اساطیری زردشت

زندگی راستین پیامبران را همیشه هاله ای از اسطوره فرا می گیرد، هر چند که در خلال اسطوره ها حقیقت های فراوان نهفته است، افسانه ها به تدریج بر گرد زندگی نامه واقعی حلقه می زنند و کم کم زندگی اساطیری را می سازند. اکنون جهت اطلاع از آنچه که در مورد زندگی زردشت در متون قدیمی آمده است به شرح برخی از آنها می پردازیم. که غالباً از متون پهلوی قدیم و ترجمه اوستا و کتاب های «برگزیده های زاد سپرم» «دینکر»، « وجر کرددینی» و «روایات پهلوی» اقتباس شده است و به ظاهر آمیخته با افسانه به نظر می رسد

منظور از آوردن این مطالب در متن آشنایی با عقاید و اساطیر ایران باستان بوده و نیز آنچه که در مورد زردشت به آن ایمان داشته اند

زردشت همانند آدمیان دیگر از سه عنصر اصلی تشکیل شده است: فره، فروهر، جوهرتن، فره یا خُرّه همان موهبت ایزدی است که تجلی ظاهری آن نوراست همراهی آن با مردمان موجب نیکبختی و جدایی از آنان سبب بدبختی است

فروهر روح پاسبان آدمی است، پیش از تولد وجود دارد و پس از مرگ نیز باقی می ماند و در صورتی که بازماندگان برای او نیایش کنند و هدیه تقدیم دارند، خشنود می گردد و از خانواده حمایت می کند

جوهرتن صورت مادی یا جسم آدمی است. آفرینش هر کدام از این عناصر تشکیل دهنده زردشت به گونه ای اساطیری توصیف شده است

فرّه زردشت از ازل جزئی از اورمزد بوده و در پیش او قرار داشته است تا بعدها در هنگام مقرر با عناصر دیگر ترکیب شود. فروهر او در پایان سه هزاره اول از دوران ده هزار ساله جهان همراه با دیگر آفریدگان «مینویی» آفریده شده است. به روایت دینکرد، امشاسپندان (فرشتگان) زردشت را به صورت «مینویی» آفریدیند و فروهر او را که دارای دهان و زبان سخنگوی و دراای سری گرد بود در میان او نهاد. او رمزد جوهرتن او را نیز در عالم «مینو» آفرید تا آن را بعداً از طریق با دو ابر و باد به گیاهان منتقل کند و سپس از طریق شیر گاوانی که در میان آن گیاهان چرا کرده اند وارد تن پدر و مادرش شود

عناصر زردشت در این صورت «مینویی» یا مثالی همچنان باقی می مانند تا زمانی که او باید به صورت انسان واقعی به جهان آید. بدین منظور باید این سه عنصر با هم ترکیب شوند

فرّه او از پیش او رمزد به روشنی بی پایان و از آنجا به خورشید به ماه و از ماه به ستارگان و از ستارگان به آتشی که در خانه «زوپیش»، مادر مادر زردشت می سوخت، پیوست

و این در لحظه ای بود که زویش دو غدوما در زردشت را به دنیا می آورد

داخل شدن فره در وجود و غدو و درخشندگی خاصی بدو بخشید به گونه ای که در خانه ای که او زاده شد، مانند آن بود که آتشی به خودی خود می سوخت. این نور همچنان با دغدو و تا زمان زایش زردشت همراه بود. برای انتقال فروهر او از عالم مینو به این جهان، امشا پسندان ساقه ای از گیاه مقدس هوم را به بالای مردی ساختند و فروهر زردشت را به درون آن بردند. سپس آن را از آن روشنی بی پایان برداشتند و بر کوه اساطیری اسنوند که جای که جای آن در منابع ما آذربایجان ذکر شده است نهادند. سیصدو سی سال مانده به پایان سه هزاره سوم جهان دو تن از امشا پسندان، یعنی بهمن وارد اردیبهشت به شکل موجودات این جهانی درآمدند و به جایی که دو مرغ برای جفت گیری نشسته بودند و هفت سال پیش از آن مارها بچه های آنها را خورده بودند، رسیدند. به دل مرغان انداختند به دنبال هوم روانه شوند. مرغان دوسر هوم را گرفتند و آن را در آشیانه خویش نهادند. تقدس هوم و بودن فروهر زردشت در میان آن سبب شد که مارها نتوانند از درخت بالا روند و به بچه مرغان دست یابند. ساقه هوم با آن درخت پیوند خورد و همیشه تازه و سرسبز در بالای آن درخت در حال رویش بود

دوغدوبا پور شسب پیوند زناشویی بست. آنگاه بهمن وارد بیهشت با هم به نزد پورشاسب آمدند و در دل او انداختند که آن ساقه هوم را با خود ببرد، پورشاسب به سوی رود اساطیری دایتی (احتمالاً سفید رود) که شاخه هوم در کنار آن رسته بود رفت. درخت چنان بلند بود که گمان برد برای دستیابی به آن باید آن را ببرد اما معجزه به یاری او آمد، هوم از بالای درخت تا به میان آن فرود آمد، پورشاسب که آیین پرستش را به جای آورده بود، هوم را برید و آن را به نزد همسر خود سپرد

اما جوهرتن او را اومزد از نزد خویش به سوی باد و از باد به سوی ابر به حرکت درآورد و به صورت آب در زمین فرو فرستاد، در پی آن انواع گیاهان از زمین روییدند و پورشسب، شش گاو سفید را به سوی آن گیاهان روانه کرد، دو گاوی که هنوز نزاییده بودند و به گونه ای معجزه آمیز پور شسب ساقه هومی را که فروهر زردشت که در آن گیاهان بود با شیر گاو آمیخته شد. پورشسب ساقه هومی را که فروهر زردشت که در آن گیاهان بود با شیر گاو آمیخته کوبید و به آن شیر گاو آمیختند و بدین گونه فروهر و جوهرتن زردشت با هم یکی شدند، پورشسب و دوغدو این شیر آمیخته به هوم را نوشیدند، در اینجا که مزه که در تن دوغدو بود با فروهر و جوهرتن زردشت یکجا به هم پیوستند و از هم آغوشی آنان که علی رغم الرغم مخالفت دیوان انجام گرفت نطفه زردشت بسته شد

تولد رزدشت از پیش اعلام شده بود در لحظه تولید او نیروهای زندگی بخش و مرگ آور به ستیز برخاستند به روایتی تولد او در روز خرداد (روز ششم) ماه فروردین بوده است

 

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

مقاله استان لرسهان و ویژگی های آن در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله استان لرسهان و ویژگی های آن در word دارای 45 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله استان لرسهان و ویژگی های آن در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي مقاله استان لرسهان و ویژگی های آن در word،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن مقاله استان لرسهان و ویژگی های آن در word :

استان لرستان سرزمینی زیبا با آب و هوای دلپذیر و محصوردرکوههای مرتفع و صعب العبور است که بین 46درجه و51دقیقه تا 50 درجه و22 دقیقه عرض شمالی درسلسله جبال زاگرس میانی واقع شده است. این استان از شمال به استانهای مرکزی و همدان ,از شرق به استان اصفهان ,از جنوب شرقی به چهار محال وبختیاری ,از جنوب به استان خوزستان و از غرب به استان کرمانشاه و ایلام محدود است.
استان لرستان با مساحت 28064 کیلومتر مربع در غرب کشور پهناور ایران واقع و7/1 درصد مساحت کشور را به خود اختصاص داده است . این استان با بیش از 1600000 نفر جمعیت 6/2 درصد جمعیت کشور را دارا می باشد . بنابراین استان لرستان از حیث مساحت و نیز جمعیت رتبه چهاردهم را بین استانهای کشور حائز گردیده است.
اشترانکوه با 4150 متر ارتفاع بلندترین نقطه استان لرستان است.پست ترین نقطه در جنوبی ترین استان واقع شده و ارتفاع آن از سطح دریا 500 متر است .
بر اساس آخرین تقسیمات کشوری استان لرستان، دارای 9 شهرستان،12 شهر، 25 بخش، 81 دهستان و 2842 آبادی دارای سکنه بوده ومرکز سیاسی واداری آن شهر خرم آباد است .
شهرستان های استان عبارت اند از:خرم آباد ، بروجرد،الیگودرز ،دورود ،ازنا ،کوهدشت ،دلفان، سلسله وپلدختر.
آب وهوای لرستان
استان لرستان دارای آب وهوای متنوعی است، این تنوع از شمال به جنوب و از شرق به غرب کاملا محسوس می باشد.
زمستان هنگامی که در شمال لرستان برف و کولاک ادامه دارد قسمتهای جنوبی آن دارای هوایی مطبوع و بارانی است . بخشهای غربی مانند سفید کوه نسبت به قسمتهای شرقی ، یعنی دورود و الیگودرز،نزولات جوی بیشتری دارد .
تنوع آب وهوایی در شهر های استان مشاهده می شود به طوری که خرم آباد از اعتدال زمستانی و گرمای تابستانی،بروجرد از سرمای زمستانی واعتدال تابستانی،و الیگودرز از آب وهوای بسیار سرد در زمستان و معتدل در تابستان برخوردار است.علل تنوع آب وهوای لرستان عبارتند از:
– موقعیت رشته کوههای زاگرس نسبت به جهت وزش بادهای مرطوب غربی
– ارتفاع نسبتا زیاد این منطقه از سطح دریا
– فشردگی کوهها
– واقع شدن در عرض جغرافیایی متوسط
– اثر بادهای گرم جنوبی ایران به طوری که اختلاف بین حداکثر و حداقل مطلق دما به بیش از درجه سانتیگراد رسیده است .حداکثر دمای ثبت شده 4/47 وحداقل دمای مطلق ثبت شده – است.
تفرجگاه های طبیعی
1- تفرجگاه تخت شاه
2- تفرجگاه شیرز
3- تفرجگاه مخمل کوه (تنگه شبیخون)
4- تفرجگاه بابا عباس
5- دره حوض موسی
6- تفرجگاه نوژیان
7- تفرجگاه شهنشاه (گوشه )
8- تفرجگاه تنگه چمشک
لرستان: استانی در غرب ایران
مرکز استان: خرم آباد
شهرستانها: 9 شهر
o ازنا
o الیگودرز
o بروجرد
o پلدختر
o خرم آباد
o دورود
o نورآباد-دلفان
o الشتر-سلسله
o کوهدشت
تعداد بخش: 25
تعداد دهستان: 81
جمعیت: 1584000نفر
وسعت: 28560 کیلومتر مربع
آب و هوا: سرد و کوهستانی -بروجرد، ازنا، الیگودرز، دورود، سلسله و دلفان
معتدل کوهستانی- کوهدشت، خرم آباد و چگنی.
ناحیه گرم و مرطوب – پلدختر و قسمتی از بخش پاپی.

جنگلها: 750 هزار هکتار – بیشتر جنگلها از نوع بلوط میباشد.
مراتع: 1250000هکتار

صنایع دستی رایج لرستان :
o منبت کاری
o گلسازی
o مشبک روی چوب
o قلمزنی روی مس
o سفالگری و سرامیک
o خوشنویسی
o مکرومه بافی
o یوه بافی و دوزی
o نگار گری
o طراحی فرش
o عروسک دوزی و سازی
o شمع سازی
o ساخت و قلم زنی مصنوعات ورشویی
o قلاب دوزی

صنایع دستی بومی استان:
o فرش بافی
o ورشو سازی
o گلیم بافی
o قلمزنی روی ورشو
o جاجیم بافی
o خراطی چوب
o نمد مالی
o ساخت و قلم زنی مصنوعات ورشویی
o سیاه چادر بافی
o گیوه دوزی
o گیوه بافی

رشته های اولویت دار استانی :
1. گلیم بافی
2. جاجیم بافی
3. ساخت و قلمزنی ورشو
4. حجاری سنگ
5. ورشو سازی
6. مشبک ومعرق چوب
7. سفالگری ولعابکاری
8. طراحی سنتی

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

تحقیق امپراطوری چین در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 تحقیق امپراطوری چین در word دارای 20 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد تحقیق امپراطوری چین در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي تحقیق امپراطوری چین در word،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن تحقیق امپراطوری چین در word :

چنگ زدن به گذشته از جمله متداول ترین تبیرها برای تفسیر زمان حال است آنچه چنین دستاویزی را زنده جلوه می سازد تنها عدم توافق بر اتفاقات گذشته چیست؛ نیست بلکه تردید در این نکته است که گذشته واقعاً گذشته است یا همچنان به رغم صورت های مختلف آن – دامه دارد
تی.اس.الیوت ، در یکی از مشهورترین مقالات انتقادی خود رشته مشابهی از این گونه موضوعات را بررسی می کند. هر چند نیست. اساس مقال او رو به سوی زیبایی شناسی خالص دارد. اما انسان می تواند ضوابط او را در دیگر قلمروهایی تجربه انسانی مورد تامل قرار دهد. الیوت می گوید! تردید نیست که شاعری استعدادی است فردی اما شاعر درون سنتی کار می کند که تنها وارث آن سنت نیست بلکه این سنت را (با تلاش فراوان) به دست آورده است. الیوت درباره سنت ادامه می دهد:
در وهله اول برای آدمی که می خواهد بیست و پنجمین سال زندگی شاعری خود را ادامه دهد. یک احساس تاریخی وجود دارد. احساسی تاریخی که با خود این ادراک را همراه کرده که نه تنها از گذشته بودن گذشته می گوید.
بلکه از حضورآن نیز سخن می گوید! حس تاریخی آدم را مکلف می کند که نه تنها از دبل و جان شعر نسل خود را بسراید بلکه با این احساس نیز همراه است که کل ادبیات اروپااز هومر تا آنچه اکنون تمام ادبیات کشورش را در بر گرفته یک وجود دارد و یک نظام همزمان را تشکیل می دهد. این حس تاریخی که در عین بی زمانی محدود به زبان است و بی زمانی و زمانمندی را یک جا با خود دارد همان است که یک نویسنده و شاعر را سنت گرا می سازد و در عین حال همان حس است که شاعر را به صورتی حاد از مکان و جایگاه خود در زمانه معاصر خود – آگاه می سازدو مفهوم کامل یک شاعر ، یا یک هنرمند ، به تنهایی و بدون چنین ترکیبی محسوس نیست.
فهرست نامهایی که در مبحث امپریالیسم در امریکا و اروپا دارای تالیفاتی هستند شایان توجه است:کائوتسکی ، هیفردنیگ لوگزامبورگ ، هابسن ، لنین ، شومپتر ، آرنت ، مگ داف ، پال کندی.و در سالهای اخیر کتاب هایی چون ظهور و سقوط قدرت های بزرگ ارپال کندی و تاریخ تجدید نظر طلبانه ای از ویلیام اپلمن ویلیامز گابریل کالکو، نوام جامسکی ، هراردزین والترلفبر و شرح و بسط های مشقب باری که در دفاع از غیر امپریالیست بودن سیاست های امریکا و در سال های اخیر توسط استراتژیست های مختلف نوشته شده.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

پایان نامه تاثیر جریانات فکری قفقاز در انقلاب مشروطیت ایران در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 پایان نامه تاثیر جریانات فکری قفقاز در انقلاب مشروطیت ایران در word دارای 133 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد پایان نامه تاثیر جریانات فکری قفقاز در انقلاب مشروطیت ایران در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه پایان نامه تاثیر جریانات فکری قفقاز در انقلاب مشروطیت ایران در word

چکیده  الف
پیشگفتار 
مقدمه
فصل اول
کلیات 14-
تعریف و تحدید موضوع 
اهداف تحقیق
بیان مسئله پژوهش
فرضیه های پژوهشی
اهمیت موضوع و ضرورت تحقیق
روش تحقیق
سابقه تاریخی مطالعات و پژوهشهای مرتبط با موضوع پژوهش
تعریف مفاهیم تحقیق
بررسی منابع
الف: منابع دست اول
ب: منابع و تحقیقات خارجی 
فصل دوم
اوضاع سیاسی و اجتماعی و اقتصادی ایران و روسیه قبل از 1905م    26-
اوضاع ایران
اوضاع روسیه
فصل سوم
حرکت های بیدارگرانه در ملت های روس و ایران 41-
جنگ ترانسوال
انقلاب ژاپن
شکست روسیه از ژاپن
انقلاب 1905 روسیه
جنگ ارامنه با مسلمانان در قفقاز
فصل چهارم
رهبران فکری قفقاز و نقش آنان در انقلاب مشروطه ایران  55 –
میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی
میرزا فتحعلی آخوندزاده
زین العابدین مراغه ای 
فصل پنجم
نقش مجاهدان قفقازی در جریان انقلاب مشروطه ایران   65-
یپرم خان ارمنی
پانف بلغاری 
فصل ششم
نقش ایرانیان و حزب سوسیال دموکرات روسیه و قفقاز در انقلاب مشروطه ایران  …104 –
عوامل مهاجرت ایرانیان به قفقاز
نقش حزب سوسیال دموکرات روسیه و قفقاز در آذربایجان (تبریز)  …………………
حیدرخان عموا و علی و حزب اجتماعیون و عامیون ایران
مطبوعات قفقاز در انقلاب مشروطه ایران
نقش متمولین قفقاز در انقلاب مشروطه ایران
انجمنهای خیریه ایرانیان در قفقاز
حزب دموکرات در مجلس شورای ملی دوم
نتیجه گیری
تصاویر
فهرست منابع و ماخذ
چکیده انگلیسی

بخشی از فهرست مطالب پروژه پایان نامه تاثیر جریانات فکری قفقاز در انقلاب مشروطیت ایران در word

کتابها
1 – آدمیت، فریدون، 2535، ایدولوژی مهضت مشروطیت ایران ، تهران ، جلد اول
2 – آدمیت ، فریدون ، 1369، ایدولوژی نهضت مشروطیت ایرن، تهران ، جلد دوم
3 – آبراهامیان ، یرواند ، 1385 ، ایران بین دو انقلاب ، مترجمان کاظم فیروزمند، حسن شمس آوری، محسن مدیر شانه چی، تهران
4 – آفاری، ژانت ، 1379 ، انقلاب مشروطه ایران، تهران
5 – آجودانی ، دکتر ماشاالله ، 1384 ، مشروطه ایرانی ، مترجم مهدی قزوینی ، تهران
6 – آروتونیان ، ک. س ، 1385، انقلاب ایران و بلشویکهای ماورای قفقاز ، مترجم محمد نایب پور ، تهران
7 – آوتورلف ، م کامر . پل هنز، فنی . ب بریان ، شن، لومرسیه کلکژه ، م بنیکس براکساپ، 1377، دو قرن مبارزه مسلمانان قفقاز ، مترجم سید غلامرضا تهامی، تهران
8 – آبادیان ، احمد ، 1383 ، بحران مشروطیت، تهران
9 – افشار، ایرج ، 1359، اوراق تازه یاب مشروطیت و نقش تقی زاده ، تهران
10 – افشار، ایرج ، 1377 ، روزنامه خاطرات عین السلطنه (قهرمان میرزا سالور)، تهران ، جلد چهارم
11 – امیر احمدیان ، بهرام ، 1383 ، گرجستان در گذر تاریخ ، تهران
12 – اتحادیه (نظام مافی)، منصوره ، 1381، پیدایش و تحول احزاب سیاسی مشروطیت (دوره اول و دوم مجلس شورای ملی)، تهران
13 – امیرخیزی ، اسماعیل ، 1379، قیام آذربایجان و ستارخان، تهران
14 – الگار، حامد، 1369، دین و دولت در ایران ، مترجم ابوالقاسم سرّی ، تهران
15 – براون، ادوارد، 1376، انقلاب مشروطیت ایران، مترجم مهدی قزوینی ، تهران
16 – بشیری، احمد ، 1363، کتاب آبی (گزارش محرمانه وزارت امور خارجه انگلیس. درباره انقلاب مشروطه ایران)، تهران، جلد اول
17 – بنیکس، الکساندر، براکس آپ ، مری ، 1371 ، مسلمانان شوروی ، مترجم کاوه بیات، تهران
18 – تهرانی (کاتوزویان)، محمدعلی، 1379، مشاهده تحقیق اجتماعی و سیاسی از تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، تهران
19 – تقی زاده، سیدحسن ، 1379 ، تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، تهران
20 – حائری ، عبدالهادی ، 1381 ، تشیع و مشروطیت در ایرن و نقش ایرانیان مقیم عراق، تهران
21 – حاجی بیکلی ، عزیر ، 2535، جنبش مشروطه ایران، تهران
22 – دولت آبادی، یحیی ، 1371 ، حیات یحیی، تهران ، جلد دوم
23 – دهنوی ، نظامعلی ، 1383 ، ایرانیان مهاجر در قفقاز (فعالیت فرهنگی در سالهای 1900 تا 1931 )، تهران
24 – ذکاء یحیی، 1377، روزنامه خاطرات شرف الدوله (میرزا ابراهیم خان کلانتر باغمیشه)، تهران
25 – رسول زاده، محمدامین ، 1377 ، گزارشهایی از انقلاب مشروطیت ایران، مترجم رحیم رئیس نیا، تهران
26- رائین ، اسماعیل ، 1350، یپرم خان سردار، تهران
27 – رائین ، اسماعیل ، 2535، حیدرخان عمواوغلی، تهران
28 – رئیس نیا، رحیم، 1385، ایران و عثمانی در آستانه قرن بیستم ، تبریز ، جلد اول
29 – سرداری نیا، صمد، 1369 ، باقرخان سالار ملی، تهران
30 – شهرام نیا، سید امیر مسعود، 1379، پارلما نتاریسم در ایران ، تهران
31 – شمیم، علی اصغر ، 1374، ایران در دوره سلطنت قاجار، تهران
32 – شهیدی ، همایون ، 1380، بمباران مجلس شورای در سال 1326 هجری قمری، مترجم شرف الدین قهرمان، تهران
33 – صابر ، میرزا علی اکبر ، 1381 ، هوپ هوپ نامه، اردبیل
34 – صفائی ، ابراهیم ، 1381 ، تاریخ مشروطیت به روایت اسناد ، تهران
35 – طالبوف ، عبدالرحیم ، 2536، مسالک المحسنین، تهران
36 – علم، دکتر محمدرضا، 1385 ، کانونهای مقاومت خارج از کشور در عصر مشروطه ، تهران
37 – فرمانفرمائیان ، حافظ ، 1370 ، خاطرات سیاسی امین الدوله ، تهران
38 – کاتم، ریجارد، 1383، ناسیونالیسم در ایران، مترجم احمد تدین ، تهران
39 – کسروی ، احمد، 1378 ، انقلاب مشروطه ایران، تهران
40 – کسروی ، احمد ، 1378، تاریخ هیجده ساله آذربایجان ، تهران
41 – کندی ، پال ، 1371 ، ظهور و سقوط قدرتهای بزرگ ، مترجمان محمد قائد شرقی، ناصر موفقیان ، اکبر تبریزی ، تهران
42 – گزاو به کوکن ، فرانسوا، 1369، انقلاب روسیه، مترجم دکتر عباس آگاهی ، تهران
43 – گودرزی، غلامرضا ، 1383 ، دین و روشنفکران مشروطه ، تهران
44 – لتیل فیلد، هنری ویلسون ، 1373 ، تاریخ اروپا ، مترجم فریده قره چه داغی ، تهران
45 – ملکزاده ، دکتر مهدی، 1383، تاریخ انقلاب مشروطیت ایران ، تهران
46 – موزلی ، لئوناردو، طلوعی ، محمود ، 1368، بازی قدرت، تهران
47 – مجتهدی ، مهدی ، 1377 ، رجال آذربایجان در عصر مشروطیت ، تهران
48 – ناهیدی آذر ، عبدالحسین ، تاریخچه روزنامه های تبریز ، تبریز
49 – همایون کاتوزیان، محمدعلی، 1372، اقتصادی سیاسی ایران از مشروطیت تا پایان سلسله پهلوی ، تهران
50 – هلت کار، ادوارد ، 1371، تاریخ روسیه و شوروی ، مترجم نجف دریابندری، تهران جلد دوم
51 – هدایت ، مهدی قلی خان ،مخبرالسلطنه)، 1363، گزارش ایران (قاجاریه و مشروطیت) تهران

مقالات

1 – تکمیل همایون، ناصر ، 1383 ، مشروطه خواهی ایرانیان (مجموعه مقالات) ، تهران
2 – موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، 1378 ، نهضت مشروطیت ایران (مجموعه مقالات) تهران ، جلد اول
3 – یارشاطر، احسان ، 1382، انقلاب مشروطیت از سری مقالات دانشنامه ایرانیکا، مترجم پیمان متین، تهران

چکیده

به منظور تحقیق و پژوهش در، تاثیر جریانات فکری قفقاز در انقلاب مشروطیت ایران که به عنوان موضوع پایان نامه انتخاب نمودم پس از انجام تحقیقات و مطالعات تاریخی و بررسی اسناد تاریخ معاصر ایران، آن را در شش فصل به شرح زیر تقسیم بندی کردم

        فصل اول: کلیات

        فصل دوم : اوضاع سیاسی ، اجتماع و اقتصادی ایران و روسیه قبل از 1905 م مورد پژوهش قرار گرفت

         فصل سوم : حرکت های بیدارگرانه در ملتهای روس و ایران که مهمترین عوامل آن  جنگ ترانسوال – انقلاب ژاپن – شکست روسیه از ژاپن – انقلاب 1905 روسیه – جنگ ارامنه و مسلمانان در قفقاز

         فصل چهارم : در این فصل به نقش  رهبران  فکری  قفقاز  نظیر میرزا عبدالرحیم  طالبوف ، فتحعلی آخوند زاده  و زین العابدین مراغه ای در انقلاب مشروطه ایران پرداخته شده است

        فصل پنجم : به جهت اینکه مجاهدان قفقازی در پیروزی  انقلاب مشروطه ایران  نقش اساسی داشتند  به نقش یپرم خان  ارمنی و  پانف بلغاری  در این فصل  اشاره شده است

     فصل ششم : نقش ایرانیان مقیم قفقاز در انتقال افکار دموکراتیک به ایران که متأثر از  تفکرات  حزب سوسیال دموکرات روسیه بود در جریان انقلاب مشروطه مورد توجه قرار گرفته است

پیشگفتار

انقلاب مشوطه ایران اولین خیزش ملی ایرانیان علیه حکومت استمداد قارجار پس از 2500 سال تاریخ ایران بود. چون وقوع هر معلولی، علتی دارد، پس حتماً وقوع انقلاب مشروطه در ایران نیز علل و عوامل متعددی داشته است . یکی از مهمترین علل وقوع انقلاب مشروطیت نقش و تأثیر جریانات فکری قفقاز در آن بود. چون درخصوص این علل به طور مستقل کار تحقیقی و پژوهشی از سوی محققین صورت نگرفته است، به همین علت این موضوع را به عنوان موضوع پایان نامه خود انتخاب نموده، و سپس با کمک استاتید محترم پروپوزال آن تهیه و تحویل شعبه تحصیلات تکمیلی دانشگاه شد. و پس از تأیید موضوع پایان نامه و کدگذاری آن، مجوز فعالیت در این زمینه از سوی شعبه تحصیلات تکمیلی صادر شد. بعد از این مرحله با کمک اساتید منابع دست اول این موضوع استخراج و اسامی آنها نوشته شد، و با مراجعه به کتابخانه دانشگاه کتابهای مورد نظر تهیه و پس از انجام مطالعات و بررسی های لازم ، فصل بندی و سپس اقدام به فیش برداری شد. بعد از پایان فیش برداری به تدوین پایان نامه با استفاده از مطالب فیشها اقدام شد. در این امر برخی از کتابهای مورد استفاده را از کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد شبستر و بخشی از کتابهای را از کتابخانه شهرستان بیله سوار و تعدادی را نیز از کتابخانه شخصی خود و برخی از آن را نیز به توسط دوستان تهیه گردید. در پایان جا دارد از دست اندرکاران محترم کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد شبستر و نیز از آقایان داود فکور محقق تاریخ و شهروز دانا مدرس دانشگاه و  همسر عزیزم سرکار خانم پناهی که در تهیه این پایان نامه مرا یاری نمودند کمال تشکر و قدردانی را دارم

مقدمه

منطقه قفقاز از دیرباز جزء قلمرو ایران بود، ولی بعد از جنگهای اول و دوم ایران و روس 1182 ش و 1204 ش طی قراردادهای گلستان و ترکمانچای از ایران جدا شد. بر این اساس مردم این منطقه به جهت قرابت های فرهنگی ، قومی ، زبانی و دینی با ایران ، همواره در جریانات سیاسی و اجتماعی در کنار ملت ایران بودند

دولت روسیه در اواخر قرن نوزدهم به منظور خارج ساختن آن کشور از عقب ماندگی اقتصادی دست به اقداماتی زدند. آنان از سرمایه گذاران اروپایی بخصوص فرانسویان در استخراج معادن آن کشور دعوت بعمل آوردند تا در این امر مشارکت کنند. طی این تصمیم منطقه  قفقازبه جهت وجود میدانهای نفتی مورد توجه دولت روسیه واقع شد

بر این اساس منطقه قفقاز که منطقه حایل میان ایران و روسیه بود بخاطر وجود چاه های نفت باکو و بنادر پر رونق با طوم و کارخانجات نساجی در تفلیس باعث گردید که این منطقه مبدل به کانون تبادلات فکری کارگری گردد. مجاورت این منطقه با ایران باعث شد که تعدادی از کارگران بی زمین که از اوضاع بد اقتصادی و اجتماعی دوران ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه به ستوه آمده بودند به منطقه قفقاز مهاجرت کنند

به غیر از کارگران تعدادی از بازرگانان نیز به منظور تجارت با روسیه و اروپا با این منطقه آشنا بودند. برخی از روشنفکران نیز در قالب بازرگان به خاطر نبود آزادی های مدنی در ایران به قفقاز مهاجرت ، و در آنجا اقامت گزیدند. بارزترین این افراد عبدالرحیم طالبوف ، میرزا فتحعلی آخوندزاده زین العابدین مراغه ای بودند که به دلایل اقتصادی ، اجتماعی و سیاسی نمی توانستند افکار و اندیشه های خود را با وجود حکومت استبدادی قاجار نشو و نمو دهند. آنان با مراجعه به قفقاز به رواج اندیشه های روشنگرانه خود پرداختند. در واقع همین افراد بودند که به عنوان رهبران فکری قفقاز در جریان انقلاب مشروطه ایران موجب بیدرای ملت ایران شدند

همزمانی حضور کارگران ایرانی در چاههای نفتی باکو، مصادف شد با وقوع جریانات سیاسی و اجتماعی ملت روسیه (انقلاب 1905 م) . این رویداد که به دنبال اوضاع بد اقتصادی و اجتماعی آن کشور بخصوص در زمینه کشاورزی ، که روسیه در مرحله سرف که یادگار دوران قرون وسطی بود قرارداشت. در این سیستم دهقانان بی زمین، در زمین های مالکان بیگاری می کردند، آنان از این وضعیت ناراضی بودند. در مراکز کارگری نیز وضع بد معیشتی کارگران و بیش از ده ساعت کار طاقت فرسا باعث بروز هیجانات سیاسی در میان کارگران روسیه در سال 1905 م گردید. که این رویداد در تاریخ روسیه به انقلاب 1905 م شهرت دارد

شروع حرکت های انقلابی ملت روس باعث رشد احزاب و گروههای سیاسی متعددی در ان کشور شد که در میان این احزاب، حزب سوسیال دموکرات روسیه بیش از سایر گروهها در مبارزه علیه استبداد تزاری نقش چشمگیری داشت. بطوری که بعد از شکست روسیه از ژاپن فعالیت و مبارزات این حزب در روسیه گسترش یافت و شعبات این حزب در مناطقی مانند قفقاز (باکو و تفلیس) شروع به فعالیت کردند. در این زمان آزادیخواهان ارامنه که خواهان استقلال از روسیه و عثمانی بودند ابتدا با تشکیل احزابی چون داشناکسیون، هنچاکی و چلنگریان به مبارزات سیاسی پرداخته ولی بعدها در جریان قیام ملت ایران علیه استبداد محمدعلی شاه به همکاری مسلحانه علیه ایشان پرداختند

که نمونه بارز آنان یپرم خان ارمنی است که پس از فتح تهران نیز به ریاست نظمیه تهران منصوب شد

کارگران ایرانی مقیم باکو با عضویت در حزب سوسیال دموکرات با افکار و اندیشه های دموکراتیک آن حزب آشنا شده و با وارد کردن این افکار به ایران که مصادف با وقوع انقلاب مشروطیت در ایران بود باعث تسریع انقلاب ایران شدند. بطوری که حزب همت که شاخه حزب سوسیال دموکرات وابسته به مسلمانان قفقاز بود و دارای تمایلات سوسیالیستی بودند، نقش زیادی در ترویج تفکرات سوسیالیستی درمیان کارگران ایرانی داشت. در داخل ایران نیز شهر تبریز، که اکثریت کارگران ایرانی قفقاز از این شهر بودند. زودتر از سایر نقاط ایران با اندیشه های سوسیال دموکرات های روسی آشنا شدند و در جریان مبارزه علیه حکومت مظفرالدین شاه با تاسیس مرکزی به نام «مرکز عیبی» پیش قدم شدند

در جریان انقلاب مشروطیت ایران سوسیال دموکراتهای روسیه به رهبری لنین از انقلاب ایران حمایت و این انقلاب را از برکات انقلاب 1905م روسیه می دانند. پس از پیروزی انقلاب و تاسیس مجلس شورای ملی باز تعدادی از نمایندگان بخصوص نمایندگان تبریز مانند سیدحسن تقی زاده که متاثر از افکار دموکراتیک حزب اجتماعیون و عامیون باکو بودند. در مجلس موجب تحولات سیاسی و اجتماعی شدند

در دوران استبداد صغیر 1287 ش اقدامات سوسیال دموکرات قفقاز در قالب قیزیکی (مسلحانه) صورت گرفت. بطوری که مجاهدان اعزامی از قفقاز در تحت فرمان ستارخان قرار گرفتند و به مبارزه با استبداد محمدعلی شاه پرداختند. نمونه بارز آن یفرم خان که در قیام مردم گیلان که به رهبری میرزا کریم خان رشتی که او نیز تحت تاثیر افکار سوسیال دموکرات روسیه بود و از کمکهای آنان بی نصیب نبودند. آنان ابتدا با تاسیس کمیته ستار و با همکاری میان مجاهدان رشت، و بعد قزوین و در نهایت در قالب مجاهدان مخالف استبداد از سراسر کشور اقدام به فتح تهران نمودند. عمده ترین کمکی که قیام گیلان به قیام ستارخان کردند، کاستن فشار نیروهای دولتی بر قیام مردم تبریز بود

در میان شخصیت های که نقش زیادی در استقرار نظام مشروطیت در ایران داشت حیدرخان عمواوغلی بود. وی دارای تمایلات سوسیالیستی بود و ابتدا در مشهد در صدد تاسیس حزب برآمد و مقدمات آن را فراهم ساخت، ولی بعد از 11 ماه نتوانست به هدف خود برسد. و به تهران برگشت. ایشان چون از سوی حزب سوسیال دموکرات روسیه ماموریت تشکیل حزبی در ایران بود این اقدام را در تهران که در آن زمان زمینه برای این منظور فراهم شده بود یعنی قیام مردم تهران به رهبری آیت الله طباطبائی و آیت الله بهبهانی در جریان بود، موفق به این کار شد. حیدرخان عمواوغلی پس از تشکیل حزب اجتماعیون و عامیون ایران، این حزب را به دو حوزه خصوصی و عمومی تقسیم کرد. حوزه خصوصی با حضور 7 نفر از افراد مورد اعتماد که اساساً از افراد کمیته ملی بودند اقدام کرد. این حوزه کارهای مهم و فوق سری را طراحی و اجرا می کردند. بعد حیدرخان حوزه عمومی را تشکیل می دهد ولی بعد این حوزه از هم پاشید. حیدرخان با همت و کاردانی علاوه بر تشکیل کمیته مدهشه که وظیفه آن ترور مخالفین بود. موفق به تشکیل حزب اجتماعیون و عامیون در سراسر ایران بخصوص در مشهد و تبریز و گیلان شد

حزب اجتماعیون و عامیون ایران دستوراتی که از مرکز این حزب (باکو) می رسید در ایران اجرا می کردند. و عمده برنامه این حزب ، جدایی دین از سیاست و تقسیم زمینهای زراعی میان زارعین و انجام اصلاحات اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و نیز رواج آزادیهای مدنی مانند آزادی بیان و مطبوعات بود

بعد از فتح تهران مجاهدین اقدام به تشکیل مجلس اعلا کردند. بدین طریق محمدعلی شاه از سلطنت عزل ، و احمد میرزا پسرش به سلطنت رسید و تعدادی از مخالفین مشروطه اعدام و زمینه برای تشکیل دومین مجلس شورای ملی فراهم شد. در آستانه تشکیل دومین دوره مجلس شورای ملی جناح بندی احزاب کشور برای اولین بار شکل گرفت. ولی این جناح بندی در روند جریانات کشور مشکلاتی را پدید آورد

قدرتمندترین حزب در دومین مجلس شورای ملی، حزب دموکرات بود. اعضای این حزب که قبلاً وابسته به حزب اجتماعیون و عامیون باکو بودند ، بعداً در جریان تشکیل حزب دموکرات  که به همت سید حسن تقی زاده ، حیدر خان عمو اوغلی و محمد امین سول زاده تشکیل شد در پی این جریان میان حزب اجتماعیون و عامیون باکو و حزب دموکرات ایران شکاف پدید آمد . علت آن نیز این بود که حزب اجتماعیون و عامیون  باکو خواهان تشکیل حزب مستقل در ایران نبودند و نیز حزب دموکرات ایران دارای تمایلات ناسیونالیستی بودند و خواهان اداره کشور به سبک کشورهای اروپایی بودند. برهمین اساس حزب اجتماعیون و عامیون باکو، حزب دموکرات ایران را به رسمیت نشناخت و از آن  حمایت نکرد

حزب دموکرات ایران چون خواهان اجرای برنامه های دموکراتیک نظیر جدایی دین از سیاست و تقسیم اراضی میان کشاورزان و تمرکز قوی در کشور بود. این برنامه ها خوشایند نمایندگان اعتدالیون بخصوص روحانی قدرت طلبی چون سید عبدالله بهبهانی که خواهان دخالت در امور سیاسی کشور بود، و وجود مالکان و زمین داران بزرگ از تقسیم اراضی میان کشاورزان مخالفت کردند. همچنین سیاست تمرکز قوا چون باعث محدود کردن قدرت خوانین می شد بدین وسیله آنان نیز در زمره مخالفین حزب دموکرات برآمدند با ادامه فعالیت های دموکراتیک حزب دموکرات ایران، د رمجلس شورای ملی مبارزه علیه این حزب از سوی حزب اعتدالیون شدت گرفت. بخصوص بعد از کشته شدن بهبهانی بهانه بدست اعتدالیون افتاد و با آمدن حکم فساد مسلک سیدحسن تقی زاده از سوی علمای نجف ایشان کشور را ترک ، و رهسپار اروپا گردید. سایر همفکران وی (حیدرخان عمواوغلی و محمد امین رسول زاده) بعد از این جریان هر کدام به قفقاز فرار کردند

منطقه قفقاز از لحاظ جغرافیای سیاسی در اواخر قرن نوزدهم یکی از کانون های فکری منطقه بود. زیرا این منطقه در آن زمان توسط دولت روسیه شدیداً تحت کنترل نبود و نزد یکی آن به کانونهای فکری روسیه و عثمانی که در آنها حرکتهای ضد استبدادی صورت گرفته بود . و همچنین این منطقه به خاطر عبور راه های تجاری از آن  مبدل به چهار راه ارتباطی برای تجار و بازرگانان شده بود. همین عوامل باعث شد که روشنفکران قفقاز از این وضعیت پیش آمده به بهترین شکل استفاده نموده و اقدام به انتشار روزنامه ها و مجله هایی با دیدگاههای دموکراتیک کنند

روزنامه های که همزمان با انقلاب مشروطه ایران در قفقاز منتشر می شدند و به انقلاب  مشروطه ایران مساعدت  فکری می کردند . می توان  به  بارزترین آنها به نام  ملا نصرالدین ،  ارشاد ، تکامل ، فیوضات و ایران نو که همه  در قفقاز منتشر می شدند

1 – تعریف و تحدید موضوع

موضوع این پژوهش تاثیر جریانات فکری قفقاز در انقلاب مشروطیت ایران می باشد. منظور از جریانات فکری برخی از جریانات اجتماعی و تضادهای فکری در قفقاز که متأثر از جریانات روسیه و عثمانی و تأثیر سیاستهای انگلستان در جهت کمک و مساعدت های فکری و مطبوعاتی به روشنفکران قفقاز و روسیه بود. نکته مهم در اهداف این موضوع تبیین نقش تعیین کننده این منطقه در حوادث اولین خیزش ملی ایرانیان علیه استبداد قاجار است

در مورد قلمرو زمانی و مکانی پژوهش نیز باید اذعان کرد که این جریانات همزمان با شروع حرکتهای ضداستبدادی ملتهای روسیه و عثمانی و ایران بود، و این هم زمانی باعث تاثیرگذاری متقابل میان این کشورهاست. از لحاظ مکانی نیز نزدیکی منطقه قفقاز به کشورهای ایران و روسیه عثمانی باعث تسریع نفوذ افکار و اندیشه به کشورهای همجوار می شد. نقش مطبوعات در رشد و ترقی حرکتهای مردمی بسیار موثر هستند و در این راستا روزنامه ها و مقالات منتشر شده در قفقاز با ورود به ایران باعث رشد آگاهی های سیاسی و اجتماعی مردم می شد. در این مقوله نقش زبان و فرهنگ ملتها بسیار تاثیرگذار است. در جریان حوادث قفقاز که متاثر از اوضاع سیاسی و اجتماعی روسیه بود. نقش روشنفکران آذربایجان (قفقاز) به جهت همزبانی با مردم آذربایجان ایران بسیار چشم گیر بود. بطوری اولین نقطه از ایران از این جریانات متاثر شد آذربایجان ایران (تبریز) بود. شبیه این گونه حرکتها در مرکز فکری دیگر، یعنی استانبول که آنان نیز به خاطر همزبانی با قفقاز موجب همکاری و هماهنگی روشنفکران دو کانون فکری گردید

در این پژوهش سعی شده است که به خوبی و بدون هر گونه مسائلی تاثیر جریانات فکری قفقاز در انقلاب مشروطیت ایران به روشنی بیان شود

        2- اهداف تحقیق

هدف بنیادی و اصلی این پژوهش بررسی تاثیر حوادث قفقاز در جریان مشروطه ایران بود

و به چگونگی پیدایش این جریانات در روسیه و قفقاز پرداخته می شود. از دیگر اهداف این پژوهش آن بود که روشن شود با ورود این جریانات ابتدا به تبریز و بعد به نقاط دیگر ایران چه تاثیراتی و در زمینه سیاسی و اجتماعی در پی داشت

        3- بیان مسله ی پژوهش

موقعیت خاص قفقاز به عنوان معابر اصلی برای افکار و اندیشه های نو انقلابی ایران در آستانه انقلاب مشروطیت به حساب می آمد. خصوصاً افکار سوسیالیستی با رویکرد اجتماعی که متاثر از شکست روسیه از ژاپن و جریانات اجتماعی روسیه را به همراه داشت

و نیز وقوع انقلاب روسیه 1905 م فعالیت سوسیال دموکراتهای این کشور و قفقاز بر ضد استبداد تزاری بارقه امیدی در دل آزادیخواهان ایران دمیده به طوریکه آنان هم از لحاظ فکری و هم از لحاظ تسلیحاتی نقش تعیین کننده ای در انقلاب مشروطیت ایران داشتند. حتی فرقه سوسیال دموکرات قفقاز در زمان استبداد صغیر پایگاه اصلی مدافعه از تبریز و آماده سازی شرایط در برقراری دوباره مشروطیت در ایران بودند

        4- فرضیه های پژوهشی

1- انقلاب 1905 روسیه: این حرکت ملت روس اولین حرکت مردمی روسیه علیه خاندان تزار بود. که به توسط کارگران و دهقانان و بطور کلی از سوی عامه مردم شروع شد ولی بعدها به توسط نیروهای دولتی سرکوب شد ولی مهمترین تاثیر این حرکت ملت روس تشکیل مجلس شورا  ، هم در روسیه و هم در ایران بود

2- حزب سوسیال دموکرات روسیه: این حزب مهمترین و تاثیر گذارترین حزب در روسیه بود و بطوری که این حزب نه تنها در داخل روسیه بلکه در خارج از آن بخصوص در ایران در جریان انقلاب مشروطه شعباتی در ایران با نامهای حزب اجتماعیون و عامیون در شهرهای مشهد، تهران ، گیلان و تبریز فعالیت می کردند

3- وجود شخصیتهایی چون حیدرخان عمواوغلی و محمدامین رسول زاده و سیدحسن تقی زاده در ترویج افکار دموکراتیک که به تأسی از افکار سوسیالیستی بود. در بیداری ملت موثر بودند. همچنین وجود مجاهدان قفقازی در اردوی گیلان و آذربایجان (یفرم خان و پانف) در شکست دادن استبداد و استقرار دوباره مشروطیت در ایران بسیار موثر بودند

     4 – تفکرات سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فکری که به توسط طالبوف و فتحعلی آخوند زاده و زین العابدین مراغه ای در جامعه مطرح می شود. این افراد در زمینه آموزش ، مشکلات الفبا و نیز ارائه راهکارها در مورد مسائل و مشکلات فوق ، برنامه هایی داشتند

5- نقش مطبوعات قفقاز که متاثر از شرایط جغرافیایی سیاسی بود. این مطبوعات دارای گرایش های دموکراتیک بوده . بطوری که اخبار و اطلاعات ایران که در داخل ، فرصت چاپ و نشر نداشتند. این اخبار با نشر در  مطبوعات قفقاز و بعد با ورود این افکار دموکراتیک به ایران باعث روشنفکری در برخی از طبقات مردم ایران می شد

        5- اهمیت موضوع و ضرورت تحقیق

پرداختن به مسائل قفقاز و پژوهش در خصوص آن برای محققین و پژوهشگران از اهمیت شایانی برخوردار است. زیرا این منطقه از نقاطی است که در آن به طور طبیعی از تضاد فکری بالایی به نسبت سایر نواحی برخوردار است. بطوری که در دوران انقلاب مشروطیت یکی از کانونهای فکری و تاثیرگذار بود. ولی با توجه به اینکه این منطقه سالیان متمادی در استیلای حکومت شوروی سوسیالیستی قرار داشت کمتر کسی به اهمیت آن پی برده است. براین اساس عدم توجه به جریانات منطقه قفقاز در انقلاب مشروطه ایران باعث کم رنگ شدن تاریخ مشروطه ایران خواهد شد زیرا بخش عمده آن متاثر از حوادث و رخدادهای سیاسی و اجتماعی منطقه قفقاز بوده است

         6 – روش تحقیق

این پژوهش تحقیقی است از نوع تحقیقات بنیادی و نظری بر پایه مطالعات کتابخانه ای که با استفاده از روشهای توصیفی و تشریحی و تحلیل و استدلال و با تکیه بر منابع معتبر تاریخ صورت گرفته است، پژوهش با رعایت ترتیب زمانی رویدادها و با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده و با نقد تاریخی و تطبیقی وقایع و اخبار با هم دیگر با ملاحظه ارجحیت اخبار و راوی و برقراری روابط علی و معلولی انجام گرفته است

        7- سابقه تاریخی مطالعات و پژوهشهای مرتبط با موضوع پژوهش

به طوری که ذکر شد منطقه قفقاز تحت تسلط دولت شوروی بود. تمامی اسناد و مدارک این منطقه توسط دولت شوروی در آرشیو وزارت امور خارجه آن کشور نگهداری می شد. و دسترسی به آن برای محققان غیرممکن بود. به همان خاطر پژوهشگران به منظور بررسی این منطقه از محتوی کتابهای تاریخی استفاده می کنند. این مسئله باعث شده که بررسی تاثیر جریانات فکری قفقاز در انقلاب مشروطه ایران بصورت پراکنده در کتابهای تاریخ مشروطه مطرح شود

بیشترین پژوهش دراین خصوص توسط محققین روسی مانند ایوانف، تریا و ایرانسکی شده است و چون این نویسندگان خود دارای گرایشات سوسیالیستی بودند به همان خاطر انقلاب مشروطه ایران و جریانات قفقاز را دخیل در این موضوع می دانستند. در میان نویسندگان ایرانی ، تاثیر جریانات فکری قفقاز در انقلاب مشروطه ایران توسط کسانی چون فریدون آدمیت ، احمد کسروی و دکتر مهدی ملکزاده و رحیم رئیس نیا در کتابهای تاریخیشان به صورت پراکنده مطرح شده است

         8 –  تعریف مفاهیم تحقیق

قفقاز : منطقه ای است در شمال ایران و میان دریای سیاه و دریای خزر واقع است این منطقه از شمال به روسیه و از جنوب ایران و از شرق و غرب دریای سیاه و خزر محدود می شود. این منطقه پس از استقلال از قلمرو شوروی به سه کشور مستقل به نامهای آذربایجان و ارمنستان و گرجستان تقسیم شدند. به جهت اینکه دارای اقوام و ملیت های متعددی هستند، تضادها و تعارضات فرهنگی و قومی در آن بیشتر است

حزب سوسیال دموکرات : تاثیرگذارترین حزب روسیه در جریان انقلاب 1905 و بعد از آن بود بطوری که این حزب نه تنها در روسیه بلکه در خارج از آن کشور شعبات متعددی داشت. و مهمترین نقطه قوت آن حزب داشتن تمایلات دموکراتیک بود. و بارزترین رهبران آن لنین و استالین بود

حزب اجتماعیون و عامیون: این حزب نخستین بار در شهر باکو در میان کارگران ایرانی به توسط نریمان نریمانف که دارای تمایلات سوسالیستی که متاثر از اندیشه های حزب سوسیال دموکرات روسیه بود شکل گرفت بعدها با تلاش حیدرخان عمواوغلی و محمدامین رسول زاده در شهرهای مشهد و تهران و تبریز و رشت شعباتی ایجاد شد. این حزب با حزب اجتماعیون و عامیون باکو ارتباط مستمر داشت

حزب دموکرات ایران: این حزب پس از فتح تهران توسط کسانی چون حیدرخان عمواوغلی و سیدحسن تقی زاده و محمدامین رسول زاده تاسیس شد و هدف از آن تشکیل حزب مستقل در ایران و اداره کشور بصورت دموکراتیک بود. این حزب در ادامه کار خودشان  در مجلس شورای ملی به خاطر مخالفت حزب اعتدالیون نتوانست به اهداف خود برسد

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید